Blaasontsteking tijdens de zwangerschap: Waarom het gevaarlijk kan zijn
Een blaasontsteking tijdens je zwangerschap voelt niet alleen vervelend, het kan ook best spannend zijn. Je bent namelijk extra alert op alles wat er in je lichaam gebeurt, en terecht.
Een onschuldig kwaaltje kan nu net even anders uitpakken. Je bent je misschien al aan het voorbereiden op de komst van je kleintje, met leuke kraamcadeaus en babygeschenken op je verlanglijstje, maar een urineweginfectie gooit roet in het eten. We leggen je precies uit wat er gebeurt, waarom het belangrijk is om het serieus te nemen en hoe je met bekkenbodemoefeningen tegen ongewenst urineverlies je lichaam tijdens deze periode goed ondersteunt.
## Waarom ben je vatbaarder voor een blaasontsteking als je zwanger bent? Je lichaam verandert enorm tijdens een zwangerschap. Dat is prachtig, maar het zorgt er ook voor dat je gevoeliger wordt voor infecties. Een blaasontsteking is helaas een veelvoorkomend verschijnsel. Waarom eigenlijk? ### Hormonale veranderingen Tijdens je zwangerschap maakt je lichaam het hormoon progesteron aan. Dit hormoon zorgt ervoor dat de spieren in je baarmoeder ontspannen, zodat de baby goed kan groeien. Helaas ontspannen niet alleen de spieren in je baarmoeder, maar ook de spieren in je urinewegen. Je urineleiders worden hierdoor slapper, waardoor urine langzamer afvloeit. Dit geeft bacteriën meer tijd om zich te vermenigvuldigen. ### Slappere urinewegen Doordat de urinewegen slapper worden, werkt je lichaam minder goed mee om bacteriën direct af te voeren. Het is alsof de afvoerpijp in huis even niet meer zo strak aangedraaid zit. Bacteriën die normaal gesproken snel worden weggespoeld, kunnen nu makkelijker omhoog kruipen richting de blaas. ### Druk van de baarmoeder Naarmate je zwangerschap vordert, groeit je baarmoeder. Die druk kan de urinebuis en de blaas een beetje dichtdrukken. Hierdoor kan urine minder makkelijk weg en blijft er soms een beetje achter in de blaas. Dit restje urine is een ideale voedingsbodem voor bacteriën. Het is dus logisch dat je in het derde trimester vaker last krijgt van je blaas. ## Symptomen van een blaasontsteking tijdens de zwangerschap Herkenbaarheid is key. Je wilt zo snel mogelijk weten wat er aan de hand is, zodat je actie kunt ondernemen. De klachten kunnen soms iets anders zijn dan je normaal gesproken ervaart. ### Vaak kleine beetjes plassen Dit is vaak het eerste teken. Je hebt de hele dag door aandrang, maar als je op het toilet zit, komt er maar een kleine plas uit. Het voelt alsof je nooit écht klaar bent met plassen. Dit is typisch bij een blaasontsteking, maar het sluit ook aan bij normale zwangerschapsklachten. Let dus extra op als het ineens erger wordt of gaat prikken. ### Harde buiken Een harde buik kan verschillende oorzaken hebben, waaronder een blaasontsteking. De irritatie in de blaas kan ervoor zorgen dat de baarmoeder ook wat gaat samentrekken. Voel je regelmatig je buik verstijven, vooral als je moet plassen? Dan is het verstandig om dit even te checken. ### Pijn in de onderbuik Naast een drukkend gevoel boven je schaambeen, kun je ook een zeurende pijn in je onderbuik voelen. Soms straalt deze pijn uit naar je rug of zijkant. Het voelt vaak zwaar en vervelend, alsof je ongesteld moet worden. Als je deze pijn combineert met een branderig gevoel bij het plassen, weet je bijna zeker dat het om een urineweginfectie gaat. ## Waarom is een blaasontsteking gevaarlijk voor zwangeren? Een blaasontsteking is vervelend, maar waarom wordt er eigenlijk zo nadrukkelijk gewaarschuwd tijdens de zwangerschap? De risico’s zijn namelijk groter dan buiten de zwangerschap. ### Kans op nierbekkenontsteking De grootste angst is dat de infectie doorstijgt. Begint de ontsteking in de blaas en neem je het niet serieus, dan kunnen de bacteriën via de urineleiders naar de nieren kruipen. Dit heet een nierbekkenontsteking. Dat is een veel serieuzere aandoening dan een simpele blaasontsteking. Je krijgt dan hoge koorts, rillingen en pijn in je zij. Een nierbekkenontsteking tijdens de zwangerschap kan leiden tot vroeggeboorte of een laag geboortegewicht. Het is dus echt zaak om een blaasontsteking direct te behandelen. ### Risico op vroegtijdige weeën Een infectie in je lichaam zorgt voor ontstekingsstoffen. Deze stoffen kunnen je baarmoeder prikkelen om te gaan samentrekken. Als je al verder bent in je zwangerschap, kan dit vroegtijdige weeën opwekken. Je lichaam wil de infectie namelijk bestrijden, maar dit kan helaas ten koste gaan van de rust in je baarmoeder. Vroeggeboorte door een infectie is een reëel risico, dus aarzel niet om contact op te nemen met je verloskundige of huisarts. ## Hoe wordt een blaasontsteking vastgesteld? Gelukkig is een blaasontsteking makkelijk vast te stellen. Je hoeft niet lang te wachten op een diagnose, zodat je snel kunt starten met behandelen. ### Urineonderzoek bij de huisarts De eerste stap is vaak een bezoekje aan de huisarts of de verloskundige. Je krijgt een potje mee om urine op te vangen. Belangrijk is dat je de urine opvangt in het midden van de plas (middelste straal). Dit zorgt ervoor dat bacteriën van de huid niet in het monster terechtkomen en de uitslag vertroebelen. ### Kweek van de urine De urine wordt niet alleen gekeken onder een microscoop, maar vaak ook op kweek gezet. Dit duurt meestal een dag of twee. In de tussentijd kan de arts al wel beginnen met antibiotica als de vermoedens heel sterk zijn. Als de kweek binnen is, weten ze precies welke bacterie de oorzaak is en of de antibioticakuur goed aanslaat. ## Behandeling: Welke antibiotica zijn veilig? Als je een blaasontsteking hebt, is antibiotica vaak de oplossing. Maar als je zwanger bent, wil je natuurlijk geen middelen gebruiken die schadelijk zijn voor je baby. Gelukkig zijn er genoeg veilige opties. ### Veilige medicatie tijdens zwangerschap Artsen schrijven vaak penicilline of cefalosporines voor. Deze antibiotica zijn al jarenlang veilig bewezen voor zwangere vrouwen. Ze bestrijden de bacteriën effectief zonder de placenta te beschadigen. Soms wordt er ook fosfomycine voorgeschreven, een eenmalige dosis die vaak goed werkt. Het is belangrijk dat je altijd je verloskundige of huisarts informeert over je zwangerschap, zodat ze rekening houden met de juiste dosering. ### Het belang van een kuur afmaken Ook al verdwijnen de klachten na twee dagen, stop nooit zomaar met de antibiotica. De kuur moet altijd afgemaakt worden om te voorkomen dat de bacterieden resistent worden of dat de infectie terugkomt. Meestal duurt een kuur tussen de 5 en 7 dagen. Zorg dat je hier strak in bent, ook als je je weer fit voelt. ## Tips om een blaasontsteking te voorkomen Voorkomen is beter dan genezen, zeker als je zwanger bent. Met een paar simpele aanpassingen in je dagelijks leven verklein je de kans op een urineweginfectie aanzienlijk. ### Veel water drinken Dit klinkt simpel, maar het is cruciaal. Probeer minimaal 1,5 tot 2 liter water per dag te drinken. Door veel te drinken, spoel je je urinewegen regelmatig door en worden bacteriën sneller afgevoerd. Vind je water saai? Voeg dan een schijfje citroen of komkommer toe voor de smaak. ### Goed uitplassen Neem de tijd op het toilet. Probeer echt tot de laatste drup uit te plassen. Leun iets naar voren, zodat je blaas goed leegloopt. Vrouwen die haast hebben, laten soms een beetje urine achter, wat een ideale broedplaats is voor bacteriën. ### Cranberrysap Cranberry’s staan erom bekend dat ze de wanden van de blaas onaantrekkelijk maken voor bacteriën. Er bestaan speciale cranberry-drinkjes die je in de supermarkt kunt kopen. Let wel op dat je varianten kiest zonder te veel suiker, want suiker kan de groei van bacteriën juist bevorderen. Een kleine verassing voor jezelf naast je kraamcadeaus is een flesje cranberrysap in de koelkast zetten voor na een lange dag.