Bloedend tandvlees: Waarom tandvleesontsteking vaker voorkomt bij zwangeren
Waarom bloedt je tandvlees sneller tijdens de zwangerschap?
Zwanger zijn is een feestje, maar soms komen er wat minder feestelijke dingen bij kijken. Zoals bloedend tandvlees.
Je poetst rustig je tanden en opeens zie je een rood spoor op je tandenborstel. Paniek? Nee hoor, dit is heel normaal.
Zwangerschapsgingivitis
Sterker nog, het is een van de meest voorkomende zwangerschapskwaaltjes. Je lichaam verandert enorm in negen maanden. Je hormonen gaan door het dak en dat heeft overal invloed op, dus ook op je mond. Het voelt soms alsof je lichaam een eigen plan trekt, maar er zit wel een logica achter.
Je tandvlees wordt nu gewoon extra gevoelig. De officiële naam voor bloedend tandvlees tijdens je zwangerschap is 'zwangerschapsgingivitis'.
Extra doorbloeding
Klinkt heftig, maar het is eigenlijk gewoon een overgevoelige reactie op tandplak. Normaal gesproken ruimt je lichaam tandplak redelijk makkelijk op. Tijdens de zwangerschap gaat dit proces wat langzamer.
Je immuunsysteem is drukker met andere dingen, waardoor het tandvlees minder goed kan reageren. Het gevolg? Een beetje tandplak zorgt al snel voor roodheid en zwelling.
Je tandvlees bloedt sneller bij het poetsen of flossen. Je lichaam maakt meer bloed aan om je baby te voorzien van zuurstof en voedingsstoffen.
Handig voor de kleintje, maar je tandvlees zit ook vol met kleine bloedvaatjes. Door die extra doorbloeding zwellen je tandvleeskwabben op. Ze zien er iets dikker en glanzender uit en zijn veel kwetsbaarder.
Hormonale invloeden
Een klein wrijving van je tandenborstel en het bloedt al. Het voelt alsof je mond in de brand staat, maar het is echt je lichaam dat hard aan het werk is.
Progesteron en oestrogeen, je kent ze wel. Deze hormonen zorgen ervoor dat je buik groeit, maar ze maken je tandvlees ook een stuk weekter.
Het tandvlees reageert als het ware extreem op de aanwezigheid van bacteriën. Normaal zou je er weinig van merken, maar nu zorgt elke bacterie voor een ontstekingsreactie.
Het is alsof je tandvlees op tilt slaat van de hormonen. Het is even vervelend, maar het hoort er echt bij.
Tip: Merk je dat je tandvlees gevoeliger is? Verander dan niet meteen van harde naar superzachte borstel. Blijf goed poetsen, maar wees wel voorzichtig.
Risico's van ontstoken tandvlees voor je baby
Het is niet alleen vervelend voor jou, een ontsteking in je mond kan ook gevolgen hebben voor je baby.
Dat klinkt eng, maar het gaat om het verschil tussen een lichte ontsteking (gingivitis) en een ernstige ontsteking die het kaakbot aantast (parodontitis). Als je ontsteking onbehandeld blijft en erger wordt, kunnen er bacteriën via je bloed bij je baarmoeder komen. Je lichaam maakt dan stoffen aan die vroeggeboorte kunnen uitlokken.
Vroeggeboorte
Dit wil je natuurlijk koste wat kost voorkomen. Goede mondzorg is dus echt zorgen voor je kindje.
Ernstige tandvleesontsteking wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op vroeggeboorte.
Je lichaam reageert op de bacteriën in je mond alsof het een infectie is die bestreden moet worden. Dit kan soms doorwerken naar de baarmoeder. De stoffen die je lichaam aanmaakt bij de ontsteking kunnen de baarmoederhals aantasten. Dit kan leiden tot vroegtijdige weeën.
Laag geboortegewicht
Het is dus echt belangrijk om je tandvlees gezond te houden tijdens je zwangerschap. Een kleine moeite voor een groot effect.
Een andere risicofactor is een laag geboortegewicht. Baby's die te vroeg geboren worden, zijn vaak ook lichter. Maar ook als ze op tijd komen, kan een slechte mondgezondheid invloed hebben op hun gewicht.
De ontsteking zorgt ervoor dat je lichaam minder rustig is. Dit kan de groei van je baby in de baarmoeder beïnvloeden.
Zorg dus dat je die ontsteking zo veel mogelijk beperkt. Poetsen, flossen en regelmatig naar de mondhygiënist gaan is de beste verzekering voor een gezonde baby.
Tips voor een optimale mondhygiëne
Gelukkig kun je zelf veel doen om bloedend tandvlees te verminderen. Heb je ook last van een vreemde metaalsmaak in je mond? Je hoeft niet te accepteren dat je mond een bloederige chaos wordt.
Met de juiste producten en techniek houd je het goed onder controle. Denk aan speciale producten die je misschien al kent van je eigen kraamcadeau lijstje. Het draait allemaal om het verwijderen van tandplak zonder je kwetsbare tandvlees te beschadigen.
Tandenpoetsen met zachte borstel
Het is een balans tussen schoonmaken en verzorgen. Hieronder vind je de beste tips die meteen helpen.
Stop direct met die harde borstel. Haal een zachte of medium tandenborstel in huis. Merken als Oral-B of Philips Sonicare hebben speciale borstels met zachte haren die geschikt zijn voor gevoelig tandvlees. Poets zachtjes in kleine cirkeltjes.
Flossen en rageren
Druk niet te hard, ook al voelt het alsof je harder moet poetsen om het bloed te verwijderen. Juist die druk maakt het erger.
Kies voor een elektrische borstel met een druk sensor, die waarschuwt als je te hard drukt. Tussen je tanden poetsen lukt niet met een borstel. Daarom is flossen of rageren essentieel.
Tandplak hooft zich juist op tussen de tanden op. Gebruik flosdraad of een rager die past bij de grootte van je tandruimtes.
Mondspoelmiddelen
Bij de drogist hebben ze vaak proefpakketten van merken als TePe of Curaprox. Die ragers zijn er in allerlei maten. Ze zijn vaak wat duurder (rond de €4 - €8 per verpakking), maar het werkt veel beter dan goedkoop flosdraad dat breekt.
Als je echt last hebt van ontstekingen, kan een medisch mondspoelmiddel helpen. Let op: gebruik dit niet te lang zonder advies.
Producten met chloorhexidine (zoals Perio-Aid of Chlorhexidine 0,12%) doden bacteriën effectief. Ze zijn te koop bij de apotheek of drogist voor ongeveer €8 - €12.
Ze kunnen je tanden tijdelijk verkleuren, maar dat gaat weer weg. Vraag altijd even aan je verloskundige welke je mag gebruiken.
Naar de tandarts of mondhygiënist als je zwanger bent
Veel zwangere vrouwen slaan de tandarts liever over uit angst voor de behandeling. Dat is zonde, want goede mondzorg is juist nu zo belangrijk.
De meeste behandelingen zijn namelijk hartstikke veilig. Je hoeft echt niet met een ontsteking rond te lopen tot na de bevalling. De tandarts kan je helpen om je tandvlees weer rustig te krijgen.
Is verdoving veilig?
Regel een afspraak en geef aan dat je zwanger bent. Jazeker.
Lokale verdoving, zoals de prik die je krijgt als je gaat vullen, is veilig tijdens de zwangerschap. De middelen die tandartsen gebruiken (lidocaïne met of zonder adrenaline) komen niet door de placenta heen in die mate dat het de baby schaadt. Net zoals je alert moet zijn op een blaasontsteking tijdens de zwangerschap, ben je dus niet 'slecht' bezig als je een verdoving nodig hebt.
Röntgenfoto's tijdens zwangerschap
Pijn hebben is juist slechter, omdat het stresshormonen aanmaakt. Dus: mond open en laten behandelen.
Dat is beter voor jou en de baby. Over het algemeen proberen tandartsen röntgenfoto's uit te stellen tot na de bevalling, tenzij het echt noodzakelijk is.
Als het wel nodig is (bijvoorbeeld bij een vermoeden van een ernstige ontsteking of gebroken kies), dan doen ze dit met extra bescherming. Ze leggen een loodschort op je buik en schilderen de straling af. De dosis is extreem laag en veilig. Dus maak je geen zorgen als het echt niet anders kan.
Zwangerschapstumor in de mond (Epulis)
De naam klinkt eng, maar een 'zwangerschapstumor' is gelukkig geen echte tumor. Het is een goedaardige zwelling van het tandvlees, die soms gepaard gaat met andere zwangerschapskwaaltjes, meestal ter grootte van een kers of een klein boontje.
De medische naam is epulis of granuloma gravidarum. Deze bultjes ontstaan door de combinatie van hormonen en tandplak. Ze zitten meestal boven de voortanden en kunnen soms bloeden.
Ze zijn vaak rood en glanzend. Hoewel het er heftig uitziet, doet het meestal geen pijn.
Groeit er een bultje op je tandvlees? Raak niet in paniek. Ga langs bij je tandarts of mondhygiënist.
Ze kunnen het schoonmaken en soms verwijderen als het in de weg zit. Na de bevalling trekt het vaak vanzelf weer weg. Blijf wel goed poetsen, ook rondom het bultje, om de groei te remmen.