Baby weegt niet genoeg: Wat te doen bij een achterblijvende groeicurve?
Je kindje weegt minder dan gedacht. Dat is een gevoel dat meteen voor onrust zorgt.
Je hoopt op een vrolijk, bol baby’tje en in plaats daarvan zit je met een groeicurve die naar beneden buigt, of misschien heeft je kleintje last van vervelende darmkrampjes. Even rustig ademhalen.
## Wat is een normale groeicurve voor een baby? Een groeicurve is eigenlijk een soort meetlat voor je baby. Op het consultatiebureau meten ze het gewicht en de lengte en plotten die op een lijn. Die lijn laat zien hoe je baby groeit vergeleken met duizenden andere baby’s. Een normale groeicurve betekent dat je baby stabiel groeit. De lijn blijft ongeveer in hetzelfde 'hokje' (percentiel) op de kaart. Het gaat dus niet om het exacte getal, maar om de lijn die hij volgt. Je baby verliest in de eerste dagen na de geboorte altijd een beetje gewicht. Dat is normaal. Hij verliest vocht en scheidt meconium (de eerste ontlasting) uit. Volgens de La Leche League mag een baby maximaal 10% van zijn geboortegewicht verliezen. Veel baby’s verliezen rond de 7%. De kunst is dat hij dit gewicht na een week of twee weer heeft ingehaald. Daarna zou hij elke week netjes moeten aankomen. Hoeveel dat precies is, verschilt. Over het algemeen mag je bij een borstgevoede baby rekenen op ongeveer 150 tot 200 gram per week in de eerste maanden. Bij flesvoeding kan het soms iets meer zijn. De WHO-groeicurve is de standaard die we in Nederland gebruiken. Die is er speciaal voor gezonde baby’s, ongeacht hoe ze gevoed worden. Dus, zolang de lijn stabiel blijft, is er meestal niets aan de hand. ## Oorzaken van achterblijvende groei Waarom groeit je baby dan niet goed? Er zijn een aantal veelvoorkomende oorzaken. Soms zit 'm dat in de voeding, soms is er iets anders aan de hand. Het is belangrijk om te weten dat het zelden iets is dat je zelf verkeerd doet. Het zijn dingen die gebeuren en die je samen met een professional kunt aanpakken. Voedingsproblemen Dit is de meest voorkomende reden. Misschien lukt het aanleggen niet zo goed, heeft je baby een slechte zuigreflex of is de productie van melk minder dan je kindje nodig heeft. Bij flesvoeding kan het zijn dat de hoeveelheid te klein is of dat de samenstelling niet optimaal is. Soms drinkt een baby wel genoeg, maar braakt het ook veel terug. Dit kan wijzen op een verborgen reflux. Het lijkt dan alsof je baby genoeg drinkt, maar hij verliest een deel via de spuugbui en krijgt dus te weinig calorieën binnen. Dit is een bekende valkuil en een logische verklaring voor een afbuigende groeicurve. Ziekte of infectie Een baby die niet lekker is, heeft vaak minder energie om te drinken. Een verkoudheidje kan al voor vermoeidheid zorgen. Als je baby minder drinkt, komt hij logischerwijs minder aan. Soms is er een onderliggende aandoening, zoals een infectie of een stoornis, die de groei belemmert. Dit is gelukkig minder vaak het geval, maar het hoort wel bij de mogelijkheden die de arts onderzoekt. ## Hoe herken je dat je baby te weinig aankomt? Je hoeft geen expert te zijn om signalen te herkennen. Je eigen gevoel is al een belangrijke graadmeter. Als je het idee hebt dat je baby te licht is of te weinig urineert, is het tijd om actie te ondernemen. Er zijn een paar concrete dingen waar je op kunt letten. Aantal natte luiers Dit is de beste indicator die je thuis hebt. Een gezonde baby die voldoende binnenkrijgt, heeft volgens het Voedingscentrum minimaal 4 tot 6 zware plasluiers per 24 uur. 'Zwaar' betekent dat de luier goed nat is, niet slechts een druppel. Als je baby minder dan 4 natte luiers heeft, of de luiers zijn licht van kleur en niet zo zwaar, dan is dat een signaal dat hij te weinig vocht binnenkrijgt. Dit is een direct symptoom van te weinig voeding. Alertheid van de baby Een hongerige baby is meestal een wakkere, actieve baby. Hij laat zich horen met huilen en zoekt naar je borst of fles. Als je baby slap en suf is en weinig interesse toont in voeding, is dat een alarmsignaal. Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar een baby die te weinig energie krijgt, raakt uitgeput en wordt dan juist stil en teruggetrokken. Gewicht meten Je hoeft niet elke dag te wegen, dat geeft alleen maar onrust. Eens per week is vaak genoeg. Zorg dat je het op ongeveer hetzelfde moment doet, bijvoorbeeld ‘s ochtends voor het voeden en na een plas. Gebruik een goede, stabiele weegschaal. Als de lijn twee weken lang nauwelijks stijgt of zelfs daalt, is het tijd om de huisarts of het consultatiebureau te bellen. ## Wat doet het consultatiebureau bij een afbuigende lijn? Als je je zorgen maakt, belt het consultatiebureau of de huisarts. Ze zullen je serieus nemen. Ze gaan niet meteen van het ergste uit, maar ze willen wel uitzoeken wat er aan de hand is. Ze zullen een stappenplan volgen. Extra weegmomenten Allereerst word je uitgenodigd voor extra weegmomenten. Ze willen zien wat er in een kortere periode gebeurt. Misschien is die ene meting een vertekend beeld. Door vaker te wegen, krijgen ze een beter beeld van de werkelijke groei. Ze kijken niet alleen naar het gewicht, maar ook naar de lengte en de hoofdomtrek. Advies over voeding Ze zullen je heel gedetailleerd vragen naar de voeding. Hoe vaak leg je aan? Hoe lang duurt een voeding? Hoe reageert je baby? Bij borstvoeding kunnen ze kijken of je productie op peil is. Ze kunnen tips geven over het stimuleren van de productie, zoals vaker aanleggen of kolven. Bij flesvoeding kijken ze naar de hoeveelheid en het type voeding. Soms is een speciale 'compactvoeding' nodig, waar meer calorieën in zitten per fles. Dit is een medisch advies. Doorverwijzing kinderarts Als de groei na het aanpassen van de voeding niet verbetert, of als er andere signalen zijn, volgt een doorverwijzing naar de kinderarts. Die kan verder onderzoek doen. Dit is bedoeld om te zorgen dat je kindje de juiste hulp krijgt. Soms is er meer aan de hand, maar vaak is het ook hier weer een kwestie van de voeding verder optimaliseren. ## Tips om de groei en gewichtstoename te stimuleren Gelukkig zijn er veel dingen die je zelf kunt doen om de boel te stimuleren. Dit zijn praktische, haalbare stappen. Je hoeft het niet allemaal meteen te doen, maar pak er een paar op die bij jou en je baby passen. Vaker aanleggen bij borstvoeding Bij borstvoeding geldt: aanbod bepaalt vraag. Hoe vaker je aanlegt, hoe meer melk je lichaam aanmaakt. Probeer je baby om de 2 tot 2,5 uur aan te leggen, of eerder als hij daar om vraagt. Soms helpt het om te 'clusteren': een paar uur lang meerdere korte voedingen geven. Dit geeft een flinke boost aan je melkproductie. Zorg dat je zelf ook rust neemt en genoeg drinkt. Stress is een productie-killer. Flesvoeding optimaliseren Bij flesvoeding kun je soms de hoeveelheid per fles iets verhogen, maar doe dit altijd in overleg met het consultatiebureau of de arts. Ze kunnen ook adviseren om over te stappen op een voeding met een hoger caloriegehalte. Dit zijn de zogenaamde 'opvolgmelk of speciale voedingen'. Ze zijn vaak iets duurder, maar je baby heeft er wel profijt van. Een potje kost ongeveer €15,- tot €20,-. Soms is het advies om de voeding iets dikker te maken (volgens de aanwijzingen op het blik), maar dit mag je nooit op eigen houtje doen vanwege de kans op verstopping. Rust tijdens het voeden Een baby die te veel prikkels krijgt, drinkt minder goed. Zorg voor een rustige omgeving. Dim de lichten, zet de tv uit en neem de tijd. Sommige baby’s worden slaperig tijdens het drinken. Probeer ze dan wakker te maken door zachtjes over hun voetjes te wrijven of hun kinnetje te kietelen. Een warm badje voor het voeden kan ook helpen om ze wakker en alert te maken. Een andere tip is om te voeden terwijl je je baby in een draagdoek of -zak draagt. De warmte en nabijheid stimuleren het drinken. Een fijne draagzak van bijvoorbeeld Ergobaby of Tula kost tussen de €120 en €160, maar is een prachtig kraamcadeau waar je echt iets aan hebt.Dit komt vaker voor dan je denkt en in de meeste gevallen is het prima op te lossen. Het gaat er niet om dat je meteen in de stress schiet, maar dat je weet wat je moet doen. Laten we, ook als je je afvraagt wanneer de nachtvoeding stopt, stap voor stap uitzoeken wat je kunt doen, zodat je weer met een gerust hart naar je kleintje kunt kijken.
Onthoud dat je het niet alleen hoeft op te lossen. Of je nu twijfelt over de keuze tussen borst- of flesvoeding; schakel hulp in, stel vragen en vertrouw op je eigen kunnen. Je doet het goed.