Wanneer stopt de baby met de nachtvoeding? Gemiddelden en tips
Je ligt net weer in een diepe slaap als er een zacht gesteun klinkt, gevolgd door een huilbui. Weer. Het is drie uur ’s nachts en je weet precies wat je baby wil: melk.
Nachtvoedingen zijn voor newborns heel normaal, maar op een gegeven moment vraag je je af: is dit nog nodig? En vooral: wanneer houdt dit ooit op? Je bent niet de enige die zich dit afvraagt.
Het is een mijlpaal waar veel ouders naar uitkijken: een ononderbroken nacht.
Maar het gaat niet van de een op de andere dag. Er is geduld voor nodig en een beetje kennis over wat er in die kleine schedel afspeelt.
Waarom hebben baby's nachtvoedingen nodig?
Voordat je besluit de fles of borst definitief in de vriezer te stoppen, is het goed om te begrijpen waarom je baby ’s nachts wakker wordt.
Kleine maaginhoud
Het draait allemaal om overleven, en dat doen ze heel goed. De maag van een pasgeboren baby is echt piepklein. In de eerste weken past er niet meer in dan een theelepel.
Naarmate de weken verstrijken, groeit de maag natuurlijk, maar het blijft een kleine opslagruimte. Ze kunnen dus simpelweg niet genoeg drinken in één keer om de nacht door te slapen.
Bloedsuikerspiegel reguleren
Ze moeten vaker eten, ook als jij wilt dat ze slapen. Daar kan je niets aan veranderen; het is pure fysica.
Naast een kleine maag, is de lever van een baby nog niet optimaal ingericht voor het vasthouden van energie. Baby’s verbranden glucose super snel. Om hun bloedsuikerspiegel op peil te houden en energie te blijven geven aan al die groeiende organen en hersenen, hebben ze regelmatig een nieuwe aanvoer van voedingsstoffen nodig. Zelfs als ze even zouden doorslapen, kan het lichaam een seintje geven: "Hey, we zijn leeg! Snel weer vullen."
Wat is de gemiddelde leeftijd waarop baby's doorslapen?
De magische vraag: hoe lang gaat dit duren? Hoewel elk kind uniek is, zijn er wel wat gemiddelden te noemen.
0 tot 3 maanden
Verwacht geen exacte data, maar een globale indicatie om je een idee te geven waar je ongeveer aan toe bent.
In deze fase is nachtvoeding de normaalste zaak van de wereld. Een baby van 2 maanden die doorslaapt (oftewel 5 tot 6 uur aaneengesloten) wordt door artsen al gezien als een 'doorslaper'. De meeste baby's in deze leeftijdscategorie hebben nog 2 tot 3 voedingen per nacht nodig.
3 tot 6 maanden
Probeer hier nog geen strijd aan te gaan; hun hersenen zijn er simpelweg nog niet aan toe om de signaaltjes van honger te onderdrukken. Rond de 4 maanden verandert er vaak wat.
De slaapcyclus van een baby begint meer op die van een volwassene te lijken. Dit is ook de fase waarin de beruchte '4-maanden sprong' plaatsvindt. Sommige baby’s gaan nu langere stukken slapen, misschien wel van 22:00 uur tot 03:00 uur. Anderen houden vast aan hun ritme.
Vanaf 6 maanden
Over het algemeen verminderen de nachtvoedingen in frequentie nu. Vanaf de halfjaar-grens is het lichamelijk voor de meeste baby’s niet meer nodig om te eten 's nachts.
Ze hebben overdag genoeg calorieën binnengekregen via vaste voeding en melk. Toch zijn er genoeg baby’s van 8 of 9 maanden die nog steeds wakker worden. Dit is vaak meer een gewoonte of een troostmiddel dan daadwerkelijke honger. Dit is het moment om actief te gaan kijken naar het afbouwen, als je daar energie voor hebt.
Signalen dat je baby klaar is om de nachtvoeding over te slaan
Het is slimmer om naar je baby te kijken dan naar de kalender.
Er zijn duidelijke tekens dat het moment daar is om te stoppen. Herken je deze signalen?
Minder drinken overdag
Dan is het tijd voor actie. Als je baby overdag opeens minder drinkt, kan het zijn dat hij zijn energie aan het verleggen is. Soms betekent dit dat hij 's nachts extra hongerig is, maar het kan ook wijzen op een verandering in behoefte. Als je baby overdag moeilijk te voeden is en ’s nachts wakker wordt, probeer dan eens of hij overdag grotere porties kan drinken met langere tussenpozen.
Soms helpt het om de voedingen te concentreren. Heeft je baby een nacht geslapen van 6 uur of meer?
Langer aaneengesloten slapen
Dan is dat een goed teken dat het fysiek mogelijk is om de nachtvoeding te laten vallen. Als ze eenmaal die diepe slaap hebben gevonden, is de stap om ze wakker te maken voor eten vaak groter dan je denkt. Soms slapen ze door zonder dat jij iets hoeft te doen.
De meeste artsen adviseren om te stoppen met nachtvoedingen als je baby de dubbele geboortegewicht heeft bereikt. Dit is een goede stelregel.
Gewicht en groei
Een gezonde, goed groeiende baby met voldoende gewicht op de botten kan de nachtvoeding prima missen en is vaak klaar voor een vast slaapritme.
Twijfel je over de groei? Raadpleeg dan altijd het consultatiebureau.
Verschil tussen borstvoeding en kunstvoeding in de nacht
De keuze voor borstvoeding of flesvoeding speelt een rol in de frequentie en duur van de nachtvoedingen. De vertering werkt namelijk net even anders. Moedermelk is een wonderbaarlijk goedje; het wordt razendsnel verteerd.
Vertering van moedermelk
Het is als het ware 'fast fuel'. Daardoor hebben borstgevoede baby’s vaak vaker behoefte aan voeding, ook ’s nachts.
Flesvoeding en verzadiging
Het zit boordevol vetten en suikers die snel worden opgenomen. Dit betekent niet dat borstvoeding minder goed is, maar het verklaart waarom je borstbaby misschien vaker aan de borst wil dan een flessenbaby.
Flesvoeding (ook wel kunstvoeding genoemd) bevat vaak wat meer eiwitten en vetten die langzamer verteren. Daardoor kan een flessenbaby zich langer verzadigd voelen. Dit kan er soms voor zorgen dat ze al iets eerder doorslapen of minder nachtvoedingen nodig hebben. Toch is dit geen garantie; bij het laten doorslapen van je baby zijn realistische verwachtingen essentieel, want elk type baby is anders.
Stap voor stap de nachtvoeding afbouwen
Je besluit gestopt? Ga niet cold turkey, tenzij je baby er zelf toe overgaat.
Een rustige afbouw is voor iedereen fijner. Hieronder vind je een stappenplan om de nachtvoeding pijnloos te laten verdwijnen.
Hoeveelheid melk verminderen
Bij een flesvoeding kun je de hoeveelheid die je geeft langzaam verminderen. Geef bijvoorbeeld eerst 120 ml, dan 90 ml, dan 60 ml, enzovoort. Doe dit over een periode van een week of twee.
Als je baby ziet dat er steeds minder in de fles komt, went hij eraan dat hij het 's nachts niet meer nodig heeft. Bij borstvoeding kun je de tijd aan de borst verkorten.
Tijd rekken
Haal je baby er eerder af of leg hem eerder aan zodat hij minder diep drinkt. Als je baby huilt, wacht dan even voordat je direct de kamer in rent. Probeer hem eerst even te troosten door te kijken of hij zichzelf weer kan kalmeren. Soms draait hij zich gewoon om en slaapt hij verder.
Als het huilen aanhoudt, probeer dan de tijd tussen het wakker worden en het voeden steeds met 5 tot 10 minuten op te rekken.
Speen in plaats van voeding
Dit leert je baby dat jij er bent, maar dat voeding niet het eerste antwoord is. Veel baby’s zoeken troost, geen honger. Een fopspeen kan hierbij helpen.
Als je baby wakker wordt, bied dan eerst een speen aan of leg een hand op zijn buik. Sommige baby’s accepteren een slokje water (vanaf 6 maanden) als vervanger van melk. Zo behoud je het ritueel van 's nachts verzorgen, maar geef je geen calorieën meer.
De droomvoeding (dreamfeed) als tussenoplossing
Is je baby nog te jong om volledig te stoppen, maar wil je wel wat slaap inhalen? Dan is de droomvoeding misschien iets voor jou.
Wat is een droomvoeding?
Een droomvoeding is een voeding die jij geeft vlak voordat jij zelf naar bed gaat, meestal rond 23:00 uur of middernacht. Je maakt je baby dan wakker (of tilt hem wakker uit bed) om hem te voeden terwijl hij eigenlijk nog slaapt. Het idee is dat je zijn 'eerste' nachtvoeding naar voren haalt, zodat hij langer doorslaapt voordat hij wakker wordt voor de volgende.
Beste tijdstip voor de droomvoeding
Timing is alles. Leg je baby niet te vroeg op de avond, want dan is het nog geen 'nachtvoeding'.
Kies een moment net voordat jij naar bed gaat. Na de voeding mag je hem direct in zijn bed leggen. Let op: dit werkt het beste bij baby's die nog niet doorslapen. Zodra je baby ouder wordt en langer doorslaapt, kun je de droomvoeding juist weer afbouwen.
Veelgemaakte fouten bij het stoppen met nachtvoedingen
Er zijn een paar valkuilen waar je als ouder makkelijk intrapt. Herken ze en voorkom dat je onnodig lang aan het nachtvoeden bent.
Te snel willen afbouwen
Je bent moe en je wilt resultaat. Dus je gooit in één keer de nachtvoeding eruit.
Verwarren van honger met slaapregressie
Grote kans dat je baby hier heftig op reageert, met als gevolg dat jij na drie dagen weer opnieuw begint omdat je er doorheen zit. Rustig aan doen wint het altijd van haasten. Neem de tijd voor het afbouwen.
Rond de 4 maanden, 8 maanden en 12 maanden is er sprake van een slaapregressie. Je baby leert iets nieuws (rollen, kruipen, staan) en zijn slaap gaat door elkaar schudden. Dit lijkt vaak op honger: veel wakker worden en huilen. De verleiding is groot om dan te gaan voeden, maar vaak is het niet nodig. Probeer het eerst op te lossen met troost en geduld, voordat je de fles geeft. Wil je meer weten over een passend slaapschema en de slaapregressie?
Wanneer moet je de nachtvoeding juist behouden?
Stoppen met nachtvoeding is een doel, maar het is niet altijd de juiste keuze op dit moment. Er zijn situaties waarin het juist verstandig is om nog even door te gaan.
Premature baby's
Voor te vroeg geboren baby's gelden andere regels. Ze hebben vaak langer de tijd nodig om aan te komen en hun energiehuishouding op orde te krijgen. Zij hebben vaak langer nachtvoedingen nodig dan een kindje dat op tijd is geboren.
Ziekte of tandjes
Volg hier altijd het advies van de kinderarts op. Als je baby ziek is, koorts heeft of doorkrijgt, verbruikt hij extra energie.
Advies van het consultatiebureau
Slaap is dan belangrijk, en voeding helpt hierbij. Forceer het stoppen met nachtvoedingen nooit als je kindje zich beroerd voelt. Geef ze de troost en de energie die ze nodig hebben om te herstellen. Als je twijfelt of je baby wel genoeg aankomt of of het wel veilig is om te stoppen, bel dan het consultatiebureau.
Zij meten en wegen en kunnen je een gerust hart geven. Soms is het advies om nog even door te gaan, bijvoorbeeld bij een sprong of een dipje in de groei. Luister naar de professionals.