Stuwing bij borstvoeding: Tips om de pijn te verlichten
Stuwing voelt alsof je borsten opeens opgezwollen stenen zijn. Het is een ongemakkelijke, pijnlijke fase in de kraamweek waar veel vrouwen tegenop zien.
Je bent net bevallen, je baby is er eindelijk en dan dit: gespannen, harde borsten die branden van de pijn. Het goede nieuws? Het duurt meestal maar even en je kunt de pijn flink verlichten met een paar simpele trucs. Laten we het hebben over wat er precies gebeurt en wat je eraan kunt doen.
Wat is stuwing en wanneer ontstaat het?
Stuwing is eigenlijk een teken dat je lichaam aan het werk is.
Het op gang komen van de melkproductie
Je melkproductie komt op gang, en je lichaam maakt de overgang van colostrum (de eerste moedermelk) naar rijpe moedermelk. Dit proces zorgt voor een toename van volume en bloedtoevoer naar je borsten. Meestal merk je de eerste tekenen van stuwing rond dag 3 of 4 na de bevalling.
Je borsten voelen voller aan en soms voelen ze ook wat warmer. Dit is het moment dat je lichaam zegt: "Let op, de melk is er bijna!".
Bij de eerste baby voelt dit vaak onbekend en heftig aan. Bij een tweede of derde kindje herken je het sneller, maar dat betekent niet dat het minder pijnlijk is.
Het is simpelweg een fase die je lichaam doorloopt terwijl het zich aanpast aan de nieuwe situatie. Wat je precies voelt, verschilt per vrouw. De een merkt alleen een vol gevoel, de ander heeft echt het idee dat haar borsten op ontploffen staan. Het hangt ook af van hoeveel melk je lichaam aanmaakt en hoe goed je baby de borst leegdrinkt.
Symptomen van stuwing herkennen
Stuwing heeft een aantal duidelijke signalen. Je hoeft niet te twijfelen of het wel echt is; je lichaam laat het weten.
Harde en gespannen borsten
Het gaat niet alleen om een vol gevoel, maar om een combinatie van fysieke ongemakken. De meest opvallende symptoom is dat je borsten keihard aanvoelen.
Ze zijn niet alleen vol, maar ook strak gespannen. Soms voelen ze ook warmer aan dan normaal. Dit komt door de toename van melk en bloed in het weefsel. Je merkt dit vooral als je een tijdje niet hebt gevoed of gekolfd.
Pijnlijke borsten en lichte verhoging
De melk zit vast en je borsten voelen als twee rotsen. Dit kan ongemakkelijk zijn als je je bh aantrekt of als je je baby tegen je borst drukt.
Naast de hardheid is er vaak sprake van pijn. De pijn kan variëren van een zeurende druk tot een stekend gevoel. Sommige vrouwen hebben ook een lichte verhoging, maar koorts is niet standaard.
Als je wel koorts krijgt, kan dit wijzen op een borstontsteking, dus hou dat in de gaten. De pijn kan ook doorschieten naar je oksels of zelfs je armen.
Dit komt doordat de melkkanalen onder spanning staan. Het voelt ongemakkelijk, maar het is meestal tijdelijk.
Oorzaken van ernstige stuwing
Stuwing is normaal, maar sommige vrouwen hebben er extreem veel last van.
Te veel melkproductie
Dit kan komen door een combinatie van factoren. Het is goed om te weten wat de oorzaken zijn, zodat je gericht kunt handelen. Een van de belangrijkste oorzaken van ernstige stuwing is een overproductie van moedermelk.
Je lichaam maakt meer melk aan dan je baby op dat moment nodig heeft. Dit kan gebeuren als je lichaam nog niet heeft geleerd om de productie af te stemmen op de vraag.
Baby drinkt de borst niet goed leeg
Overproductie herken je aan een snelle stuwing, melk die snel toeschiet en een baby die moeite heeft met aanhappen door de krachtige straal.
Het kan ook leiden tot een onrustige baby die na een paar minuten loslaat omdat het te snel gaat. Een andere oorzaak is dat je baby de borst niet goed leegdrinkt. Dit kan komen door een foute aanhapphouding, een verkorte tongriem of gewoon omdat je baby nog moet leren drinken. Als de borst niet leeg is, blijft er melk achter en bouwt de druk zich op.
Je merkt dit doordat je baby na een voeding nog onrustig is en je borst nog vol aanvoelt. Het is belangrijk om hier snel iets aan te doen, want een volle borst geeft een signaal aan je lichaam om nog meer melk aan te maken.
Tips om de pijn bij stuwing te verlichten
Gelukkig zijn er genoeg manieren om de pijn te verzachten, net zoals bij het verlichten van naweeën. Je hoeft niet door te bijten; met een paar simpele stappen kun je het ongemak flink verminderen.
Warmte voor de voeding
Gebruik warmte vlak voor de voeding. Een warme douchedouche of een warm kompres op je borst helpt om de melkstroom op gang te brengen. Doe dit niet langer dan een paar minuten, want te veel warmte kan de zwelling juist verergeren.
Een handige tip is om een warmtekussentje of een warm washandje te gebruiken.
Koude kompressen na de voeding
Leg dit zachtjes op je borst en masseer zachtjes mee. Dit helpt om de melkkanalen te openen. Na de voeding is koude je beste vriend. Een koud kompres vermindert de zwelling en neemt de pijn weg, net zoals natuurlijke verlichting bij ongemak na de bevalling dat doet.
Je kunt een speciaal cooling pad kopen, maar een zak diepvrieserwten werkt ook prima. Wikkel het wel altijd in een doekje om bevriezing te voorkomen.
Borstmassage
Gebruik koude kompressen tussen de voedingen door. Dit helpt om de ontstekingsreactie te kalmeren en geeft verlichting. Doe dit vooral als je borsten echt branden.
Een zachte borstmassage kan wonderen doen. Masseer je borsten voorzichtig in de richting van je tepel.
Dit stimuleert de melkstroom en vermindert de druk. Gebruik een beetje olijfolie of een speciale massageolie voor borsten. Let op: masseer niet te hard.
Je borsten zijn nu gevoelig en kunnen snel beschadigen. Een zachte, cirkelende beweging is vaak al voldoende.
Witte koolbladeren gebruiken
Een oude, maar effectieve remedie is het gebruik van witte koolbladeren. Leg een schoon wit koolblad op je borst en wikkel het eventueel in een doek.
Het blad werkt verkoelend en vermindert de zwelling. Laat het blad ongeveer 20 minuten zitten. Veel vrouwen zweren bij deze methode.
Het is een natuurlijke manier om de pijn te verlichten zonder medicatie.
Je kunt koolbladeren kopen bij de groenteboer of in de supermarkt.
Stuwing als je geen borstvoeding geeft
Stuwing komt niet alleen voor bij borstvoeding. Ook als je kiest voor flesvoeding, kan je lichaam reageren met stuwing.
Flesvoeding en stuwing
Je lichaam maakt namelijk melk aan, ook al geef je geen borst. Als je kiest voor flesvoeding, zal je lichaam nog steeds melk aanmaken. Dit kan leiden tot stuwing, vooral tijdens de eerste week na de bevalling.
Het is belangrijk om je borsten niet te stimuleren. Dus niet masseren, niet kolven en niet warmte gebruiken.
Strakke bh dragen en niet kolven
Probeer je borsten zo min mogelijk aan te raken. Draag een comfortabele bh die niet knelt, maar ook niet te strak zit.
Een te strakke bh kan de stuwing verergeren. Een strakke bh kan helpen om de melkproductie te remmen, maar pas op dat je hem niet té strak draagt. Een te strakke bh kan de doorbloeding belemmeren en de pijn verergeren. Kies voor een bh die steun geeft zonder te knellen.
Stuwing afbouwen
Kolf niet, tenzij dit door een lactatiekundige wordt geadviseerd. Kolven stimuleert de melkproductie en kan de stuwing verlengen.
Geef je lichaam de tijd om de productie af te bouwen. De stuwing zal vanzelf afnemen. Meestal is het na een week of twee rustiger.
Je kunt het proces versnellen door je borsten niet te stimuleren en voldoende rust te nemen.
Draag eventueel een sportbh zonder beugels voor extra comfort. Let op signalen van een borstontsteking. Als je koorts krijgt of rode plekken op je borsten ziet, neem dan contact op met je verloskundige of huisarts. Het is beter om het even te checken dan te lang door te lopen met pijn.