Naweeën: Waarom ze er zijn en wat je kunt doen tegen de pijn
Je bent net bevallen, de euforie is groot, maar dan komen ze: de naweeën.
Die nare krampen in je baarmoeder die vooral de eerste dagen flink kunnen toeslaan. Het voelt soms als een mini-bevalling, maar er is een duidelijke reden waarom je lichaam dit doet. Even doorbijten dus, maar gelukkig zijn er genoeg manieren om de pijn te verzachten. Laten we eens rustig kijken wat er precies gebeurt in je lijf en hoe je deze fase comfortabeler maakt met fijne kraamhulpen.
Wat zijn naweeën en wat is hun functie?
Stel je voor: je baarmoeder is na negen maanden flink uitgerekt. Na de geboorte van je baby moet die weer terug naar zijn oude formaat. Naweeën zijn eigenlijk de samentrekkingen van je baarmoeder die dit proces in gang zetten.
Het voelt als krampen, vergelijkbaar met hevige menstruatiepijn, maar dan net iets intenser.
Krimpen van de baarmoeder
Je baarmoeder is na de bevalling nog zacht en groot, maar door de naweeën begint hij direct te samentrekken. Dit is een soort work-out voor je spieren.
Na ongeveer zes weken is je baarmoeder weer terug op zijn oude formaat. Hoe vaker je bent bevallen, hoe sneller dit proces soms gaat, maar de pijn kan wel heviger zijn. Naast het krimpen is er nog een cruciale functie: het dichtdrukken van de bloedvaatjes in de wand van de baarmoeder.
Voorkomen van overmatig bloedverlies
Zonder deze samentrekkingen zou het bloedverlies na de bevalling veel heviger kunnen zijn.
De naweeën zorgen ervoor dat de wondplek (waar de placenta heeft gezeten) goed wordt afgekneld. Dit is je lichaam dat zichzelf beschermt tegen bloedverlies. Een fijne gedachte, al voelt het pijnlijk.
Waarom zijn naweeën vaak erger bij een tweede of derde kind?
Veel moeders die voor het eerst bevallen zijn, vinden de naweeën nog best te handelen. Maar bij een tweede of derde kind? Dan kan het flink tegenvallen.
Het is een bekend fenomeen en er is een logische verklaring voor.
Spierweefsel van de baarmoeder
Je lichaam heeft namelijk al een ‘geheugen’ opgebouwd. De baarmoeder is een spier, en net als elke andere spier rekt hij uit en wordt hij weer strakker.
Na een eerste zwangerschap is de baarmoederwand nog soepel. Bij een tweede of derde kind is het weefsel al een keer opgerekt en weer hersteld. De elasticiteit is net iets minder, waardoor de samentrekkingen harder kunnen aanvoelen.
Sneller samentrekken
Je lichaam is ervaren. Het weet nu hoe het moet en schakelt vaak een versnelling hoger.
Hierdoor treden de naweeën soms sneller op en zijn de krampen heviger. Het is alsof je lichaam zegt: ‘We weten hoe dit werkt, laten we niet te lang treuzelen.’ Dit betekent niet dat er iets mis is, maar het vraagt wel om extra aandacht voor pijnbestrijding.
De invloed van borstvoeding op naweeën
Je hebt net je baby in je armen en begint met de eerste voeding.
Afgifte van oxytocine
Opeens voel je een stevige kramp. Dit is geen toeval. Borstvoeding en naweeën zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden door het hormoon oxytocine. Wanneer je baby aan de borst ligt en zuigt, maakt je hersenen het hormoon oxytocine aan.
Dit hormoon zorgt ervoor dat de melkproductie op gang komt (de toeschietreflex), maar het stimuleert ook de samentrekkingen van de baarmoeder. Dit is heel effectief voor het herstel, maar het betekent wel dat je tijdens elke voeding een golf van naweeën kunt voelen.
Piek tijdens het voeden
Vooral de eerste dagen, als de melkproductie op gang komt, piekt de oxytocine.
De naweeën kunnen dan hevig zijn. Sommige moeders vinden dit zelfs pijnlijker dan de weeën tijdens de ontsluitingsfase. Een warme kruik op je buik tijdens de voeding kan helpen om de kramp te verzachten. Het goede nieuws? Dit betekent wel dat je baarmoeder sneller herstelt.
Hoe lang duren naweeën gemiddeld?
Het goede nieuws is dat het tijdelijk is. Hoewel het in het moment intensief kan aanvoelen, is er een duidelijke tijdslijn.
De eerste 3 tot 4 dagen
Je lichaam heeft tijd nodig, maar het herstel verloopt meestal voorspoedig. De meeste vrouwen ervaren de naweeën het hevigst in de eerste drie tot vier dagen na de bevalling, waarbij je ook rekening moet houden met wanneer je weer mag baden of zwemmen.
Geleidelijke afname van de pijn
In deze periode is de baarmoeder nog groot en moet er nog flink gekrompen worden. De krampen zijn vaak het sterkst bij het opstaan, na het plassen of tijdens de borstvoeding. Na deze eerste piek neemt de pijn geleidelijk af. Na ongeveer een week zijn de naweeën meestal nog maar licht of helemaal weg, tenzij je een keizersnede hebt gehad (die naweeën kunnen soms langer aanhouden door de extra samentrekkingen). Na zes weken is je baarmoeder weer terug in je bekken en is het herstel voltooid, al merk je dan vaak pas andere veranderingen aan je huid en haar.
Tips en medicatie om de pijn te verlichten
Gelukkig hoef je de pijn niet zomaar te accepteren. Er zijn genoeg praktische dingen die je kunt doen, van simpele huismiddeltjes tot medicatie.
Warme kruik gebruiken
Het doel is om deze kraamweek zo comfortabel mogelijk te maken. Een warmtekruik is je beste vriend in deze dagen.
Paracetamol spiegel opbouwen
Leg hem op je buik, vooral tijdens het voeden of als je rustig in bed ligt. De warmte ontspant de spieren en verlicht de kramp aanzienlijk. Je hebt al een goede kruik vanaf €10,- tot €15,-. Kies er een met een zachte hoes, bijvoorbeeld van badstof, voor extra comfort tegen je blote huid.
Paracetamol is veilig te gebruiken tijdens de borstvoeding, zeker als je last hebt van stuwing bij borstvoeding. Een veelgehoorde tip is om de spiegel op te bouwen.
Vaak plassen
Dit betekent dat je niet pas slikt als de pijn hoog oploopt, maar regelmatig een tablet inneemt volgens de bijsluiter. Overleg altijd met je verloskundige of huisarts over de juiste dosering. Een standaard verpakking kost ongeveer €3,- tot €5,-.
Probeer je blaas regelmatig te legen. Een volle blaas drukt op de baarmoeder en kan de naweeën versterken.
Sta dus gerust een paar keer per nacht op om te plassen, ook al is het vermoeiend.
Zorg voor een comfortabel nachthemd of een losse broek zodat je snel uit bed bent. Ben je op zoek naar fijne producten voor je herstel? In onze shop vind je alles voor de kraamweek, van zachte kruiken tot comfortabele nachtkleding. Zo maak je deze intensieve dagen net wat aangenamer.