Ochtendmisselijkheid: Oorzaken, symptomen en de beste tips
Je voelt je misschien wel een wandelende hormoonfabriek en je maag draait zich om bij de gedachte alleen al aan een bak koffie. Ochtendmisselijkheid kan je zwangerschap flink overnemen, ook al heet het 'ochtend'misselijkheid – het kan de hele dag toeslaan. Laten we even rustig gaan zitten en bespreken wat er precies gebeurt in je lijf, en vooral: wat je eraan kunt doen om de dag door te komen.
Wat is ochtendmisselijkheid precies?
Ochtendmisselijkheid is eigenlijk een verkeerde naam, want het kan op elk moment van de dag toeslaan. Het is een veelvoorkomend zwangerschapssymptoom waarbij je je beroerd voelt, misselijk bent of zelfs moet overgeven. Het voelt alsof je een enorme kater hebt, maar dan zonder de feestavond ervoor.
De meeste vrouwen merken dat de misselijkheid begint rond de zesde week van hun zwangerschap.
Wanneer begint het en hoelang duurt het?
Dat is net na het uitblijven van je menstruatie. Het kan aanvoelen als een soort PMS, maar dan heftiger.
Volgens 24Baby is dit het moment waarop de hormonen echt beginnen te swingen. Gelukkig is er meestal licht aan het einde van de tunnel. Voor de meeste vrouwen neemt de misselijkheid af rond de twaalfde week.
Sommige vrouwen hebben er helaas langer last van, soms tot aan het einde van het tweede trimester.
Maar bij de meeste vrouwen is het rond de drie maanden wel een stuk beter.
De belangrijkste oorzaken van misselijkheid
Je lichaam gaat op dit moment door een enorme verandering. Het is niet zomaar een kwaaltje; er bouwt een compleet nieuw mensje.
Waarom voel je je dan zo beroerd? De boosdoeners zijn vooral hormonen en vermoeidheid. De grootste boosdoener is het zwangerschapshormoon hCG (humane choriongonadotrofine).
HCG hormoon en vermoeidheid
Je lichaam maakt dit aan zodra de embryo zich nestelt in je baarmoeder.
Hoe meer hCG, hoe misselijker je je vaak voelt. De piek van dit hormoon ligt rond de tien weken, schrijft Ouders van Nu. Dat verklaart waarom je je rond die tijd soms echt ellendig voelt.
Daarnaast speelt vermoeidheid een enorme rol. Als je moe bent, raakt je lichaam uit balans en reageert het heftiger.
Het is een vicieuze cirkel: je bent misselijk, waardoor je slecht slaapt, waardoor je moe bent, waardoor je misselijker wordt.
Erfelijkheid
Er is ook een stukje genetica in het spel. Kijk eens naar je moeder of je zussen. Hadden zij ook extreme misselijkheid? Dan is de kans groter dat jij er ook last van hebt.
Het zit blijkbaar in de genen, al is het geen garantie. Sommige vrouwen hebben er nauwelijks last van, terwijl hun zus er compleet door onderuit lag.
Symptomen die gepaard gaan met ochtendmisselijkheid
Het is meer dan alleen een beetje misselijk zijn. Je hele systeem reageert.
Overgeven en gevoeligheid voor geuren
Het voelt alsof je evenwichtsorgijn op tilt slaat en je maag continu protesteert.
Bij sommige vrouwen blijft het bij een vervelend gevoel, anderen moeten echt overgeven. Dit kan een paar keer per dag zijn, of vaker. Het is vermoeiend en slokt al je energie op.
Maagzuur en een 'katerig' gevoel
Je neus wordt ook super scherp. Geuren die je normaal niet eens opvalt, zoals parfum, etensluchtjes of wasmiddel, kunnen nu opeens intens misselijk maken.
Je loopt misschien met een wasknijper op je neus door je eigen huis. Naast misselijkheid kun je ook last krijgen van brandend maagzuur. Je spijsvertering vertraagt een beetje, waardoor eten langer in je maag blijft hangen. Dit zorgt voor dat zure, brandende gevoel.
Het voelt soms alsof je een griepje onder de leden hebt of een flinke kater, maar dan zonder de gezelligheid ervoor.
Hoofdpijn en duizeligheid kunnen ook samengaan met de misselijkheid.
Voedingstips tegen de misselijkheid
Je hebt misschien geen trek, maar lege maag maakt misselijkheid vaak erger. De truc is om je maag een beetje rustig te houden met de juiste dingen.
Kleine beetjes eten en droge crackers
Vergeet de grote maaltijden. Denk klein en frequent. Een paar crackers, een handje nootjes of een banaan kan al het verschil maken.
Houd een zakje crackers naast je bed en eet er eentje voordat je opstaat.
Gember en koude dingen
Zo voorkom je dat je maag helemaal leeg is. Droge, lichte kost werkt het best. Dingen die niet te veel geur hebben of te vet zijn. Denk aan beschuit, wit brood of rijstwafels.
Het is niet het spannendste dieet, maar het helpt. Gember is een echte held tegen misselijkheid.
Je kunt het als thee drinken, aan je eten toevoegen of in capsulevorm nemen. Het werkt kalmerend op je maag. Sommige vrouwen zijn juist gebaat bij koude dingen.
Een waterijsje, een beker koude limonade of gewoon ijsklontjes zuigen. Het koelt je mond en maag en kan de misselijkheid wat wegnemen.
Leefstijlaanpassingen voor verlichting
Naast eten kun je ook je gedrag aanpassen. Soms is het simpelweg een kwestie van rust nemen en je lichaam de ruimte geven.
Voldoende rust en frisse lucht
Probeer echt even te rusten als het te heftig wordt. Slaap als je kunt slapen.
Je lichaam is hard aan het werk, dus gun het de tijd. Een powernap van twintig minuten kan soms wonderen doen. Frisse lucht is ook goud waard.
Acupunctuur en polsbandjes
Blijf niet in benauwde, warme kamers hangen. Zet een raam open of ga even naar buiten voor een korte wandeling.
De koude lucht kan je hoofd wat helderder maken en je maag kalmeren. Er zijn alternatieve methoden die voor veel vrouwen helpen. Acupunctuur of acupressuur kun je proberen. Dit richt zich op specifieke punten op je lichaam die de misselijkheid zouden moeten verminderen.
Speciale polsbandjes (Sea-Bands) drukken op een acupressuurpunt net boven je pols. Ze zien eruit als armbandjes en zijn drug-free.
Handig voor als je liever geen medicijnen of supplementen slikt.
Beste producten tegen ochtendmisselijkheid
Er zijn producten op de markt die specifiek zijn ontwikkeld om jou door deze lastige periode te helpen.
Sea-Band polsbandjes
Van natuurlijke middelen tot handige hulpmiddelen. Hieronder een overzicht van producten die vaak worden aangeraden.
Deze elastische polsbandjes zijn een populair hulpmiddel. Ze hebben een plastic knopje dat druk uitoefent op de P6-pols (het punt dat misselijkheid reguleert). Ze zijn herbruikbaar en werken zonder medicijnen. Prijs: Rond de €15,- per paar.
Pluspunten: Drug-free, herbruikbaar, direct effect voor veel vrouwen, makkelijk mee te nemen.
Minpunten: Werkt niet bij iedereen even goed, druk kan soms vervelend aanvoelen. Voor wie de smaak van gemberthee niet trekt, zijn capsules een uitkomst. Dit zijn geconcentreerde gemberextracten die je inneemt met water.
Gembercapsules
Ze zijn in de meeste drogisterijen en apotheken te koop. Prijs: Ongeveer €10,- tot €20,- per potje.
Pluspunten: Makkelijk in te nemen, geen sterke smaak, bewezen effectief bij milde misselijkheid.
Minpunten: Soms een nasmaak, je moet ze wel regelmatig innemen. Speciale theemixen voor zwangere vrouwen bevatten vaak combinaties van munt, gember en andere kruiden die de maag kalmeren. Een warme drank kan ook op zichzelf al rustgevend zijn.
Prijs: Circa €4,- tot €8,- per doos. Pluspunten: Rustgevend ritueel, warmte helpt soms, natuurlijke ingrediënten.
Zwangerschapsthee
Minpunten: Werking is vaak subtieler, sommige kruiden mag je niet in grote hoeveelheden.
Wil je direct resultaat zonder te eten of te drinken? Dan zijn de Sea-Band polsbandjes je beste keus.
Ze werken snel en zijn makkelijk te gebruiken op het werk of in de auto. Vind je het fijn om een routine te hebben en ben je fan van natuurlijke middelen? Ga dan voor de gembercapsules. Ze zijn discreet en effectief voor langere ondersteuning.
Als je vooral behoefte hebt aan een warm moment voor jezelf, dan is de zwangerschapsthee een fijn cadeau aan jezelf.
Een vergelijking en aanbeveling
Het helpt ontspannen, wat ook de misselijkheid kan verminderen.
Wanneer moet je de huisarts of verloskundige bellen?
Het is normaal om je even beroerd te voelen, maar er zijn grenzen. Je gezondheid en die van je baby staan voorop.
Uitdroging en gewichtsverlies
Luister goed naar je lichaam. Het grootste gevaar van extreme misselijkheid tijdens je zwangerschap is uitdroging.
Als je nauwelijks vocht binnenhoudt en constant moet overgeven, is dat gevaarlijk. Let op signalen als een droge mond, weinig plas of donkere urine. Ook als je ongewicht verliest omdat je bijna niets binnenhoudt, moet je aan de bel trekken.
Je lichaam heeft bouwstoffen nodig, zeker als je merkt dat je lichaam in het eerste trimester zoveel rust nodig heeft. De verloskundige kan je helpen met medicijnen of doorverwijzen naar het ziekenhuis voor een infuus. Twijfel je of het nog normaal is? Bel altijd. Je hoeft geen held te zijn.
Wanneer het echt te veel wordt
Er zijn medicijnen die veilig zijn tijdens de zwangerschap en die de misselijkheid flink kunnen verminderen, net zoals je bij voedingstips bij maagzuur goed kunt kijken naar wat je wel en niet eet.
Je hoeft dit niet alleen te dragen.