Kortademigheid: Waarom je sneller buiten adem bent als je zwanger bent
Zwanger zijn is een wilde rit. Echt waar. Je lichaam verandert sneller dan je kunt bijhouden, en soms voelt het alsof je ineens moet trainen voor een marathon terwijl je gewoon boodschappen aan het doen bent.
Je rent de trap op, en puf, je staat buiten adem op de overloop.
Wat is er aan de hand? Waarom ben je ineens zo kortademig tijdens je zwangerschap? Geen zorgen, je bent niet de enige en het is meestal heel normaal. Laten we dit samen uitzoeken, zodat je weer wat rustiger kunt ademhalen.
Waarom ben je sneller buiten adem als je zwanger bent?
Je lichaam draait overuren. Het bouwt een compleet nieuw mens en dat kost energie en zuurstof. Het is niet zo gek dat je sneller buiten adem bent.
Er spelen een paar dingen tegelijk waardoor je lucht tekort komt. Allereerst je zuurstofbehoefte.
Zuurstofbehoefte
Je lichaam heeft tijdens de zwangerschap ongeveer 20% meer zuurstof nodig (Ouders van Nu). Je bloedbaan moet niet alleen jouw organen van zuurstof voorzien, maar ook die van de baby.
Je longen moeten dus harder werken. Je ademt dieper en sneller, zonder dat je het echt door hebt. Dit is je lichaam dat slim aan het aanpassen is.
Invloed van progesteron
Dan is er nog het hormoon progesteron. Dit is het zwangerschapshormoon dat ervoor zorgt dat je baarmoeder ontspannen blijft, maar het beïnvloedt ook je ademhaling.
Progesteron stimuleert je ademcentrum in je hersenen. Je lichaam reageert veel gevoeliger op koolstofdioxide, waardoor je automatisch dieper en vaker in- en uitademt. Dit zorgt ervoor dat er meer zuurstof in je bloed komt, maar het kan ook het gevoel geven dat je constant buiten adem bent. Naarmate je zwangerschap vordert, groeit je baarmoeder.
Druk op het middenrif
In het begin is er nog genoeg ruimte, maar vanaf de tweede helft gaat je baarmoeder druk uitoefenen op je middenrif. Je middenrif is het spiergordel dat je longen en je buik scheidt.
Als je middenrif minder ruimte heeft, kunnen je longen minder goed uitzetten.
Je ademhaling wordt korter. Je voelt alsof je niet diep genoeg kunt inademen. Vooral als je buik groeit, neemt deze druk toe. Dit is de hoofdreden voor kortademigheid zwanger in het derde trimester.
Kortademigheid per trimester
Kortademigheid is niet iets wat je de hele zwangerschap op dezelfde manier ervaart.
Het verandert met je lichaam mee. Hieronder een overzicht per trimester. Al in de eerste weken kun je merken dat je sneller buiten adem bent. Je bent misschien net 6 of 7 weken zwanger en je rent de trap op en je bent buiten adem.
Eerste trimester: hormonen
Dit voelt gek, want je buik is nog niet eens zichtbaar. De boosdoener zijn je hormonen, vooral het progesteron dat meteen hard aan het werk gaat.
Je lichaam zet zich alvast klaar voor de groei die komen gaat.
Dit is vaak het moment dat je merkt dat je conditie anders aanvoelt. In het tweede trimester voel je je vaak even wat beter. De misselijkheid neemt af, je energie keert terug.
Tweede trimester: bloedvolume
Toch kun je nog steeds kortademig zijn. Dit komt omdat je bloedvolume aanzienlijk toeneemt.
Je hart pompt meer bloed rond om alle extra weefsels te voeden. Je hartslag gaat omhoog en je ademhaling kan wat sneller zijn, zelfs als je rustig op de bank zit. Het is alsof je lichaam een constante lichte inspanning levert.
Hoewel je in het begin al te maken kreeg met vermoeidheid in het eerste trimester, is het derde trimester vaak het pittigst als het om ademhalen gaat.
Derde trimester: ruimtegebrek
Je baby groeit hard en neemt veel ruimte in beslag. Je baarmoeder drukt nu vol op je middenrif en soms ook op je longen.
Je kan het gevoel hebben dat je longen maar voor de helft vol raken.
Vooral als je buik enorm groeit, kan dit voor flinke benauwdheid zorgen. Je bent dan misschien ook snel moe, ervaar je soms hartkloppingen tijdens je zwangerschap en slaap je slechter. Dit is het moment dat je echt merkt dat je lichaam aan het voorbereiden is op de geboorte.
Wat kun je doen tegen kortademigheid?
Gelukkig hoef je dit niet zomaar te accepteren. Er zijn genoeg dingen die je kunt doen om de kortademigheid te verlichten.
Probeer deze tips uit en kijk wat voor jou werkt. Je houding is alles. Probeer rechtop te staan en te zitten.
Houding aanpassen
Door je schouders naar achteren te trekken en je borst vooruit, geef je je longen en je middenrif meer ruimte om te bewegen.
Ga niet in een slappe zithouding op de bank hangen, maar ga rechtop zitten met een kussen in je rug. Als je slaapt, gebruik dan extra kussens om je bovenlichaam iets omhoog te brengen. Dit verlicht de druk op je middenrif.
Rustig aan doen
Forceer jezelf niet. Als je merkt dat je buiten adem raakt, stop dan even.
Neem een slok water, ga even zitten. Probeer activiteiten die je in één keer wilt doen op te delen in kleinere stukjes.
Snel wandelen is prima, maar ga niet rennen voor de trein. Luister naar je lichaam. Het vraagt je om gas terug te nemen. Dit is het moment om je kraamkado's te bestellen vanaf de bank in plaats van in de winkel te struinen.
Ademhalingsoefeningen
Probeer bewust te ademen. Een simpele oefening: adem in door je neus, en adem langzaam uit door je mond.
Tel daarbij tot vier. Dit helpt je om dieper te ademen en je zenuwen te kalmeren. Heb je last van slapeloosheid tijdens de zwangerschap? Dan kun je ook een cursus ademhalingsoefeningen volgen, die je later ook goed kunt gebruiken tijdens de bevalling.
Oefen dit vooral als je rustig op de bank zit. Zo leer je je lichaam om efficiënter met zuurstof om te gaan.
Wanneer wordt ademhalen weer makkelijker?
Er is licht aan het einde van de tunnel. Je hoeft niet je hele zwangerschap met dit gevoel te lopen.
Er komt een moment dat je weer diep kunt zuchten. Het grote keerpunt is het indalen van de baby.
Indalen van de baby
Rond de 36e week daalt de baby vaak in, wat zorgt voor meer ruimte bij de longen (24Baby). Je baby zakt nu dieper in je bekken. Dit zorgt voor druk op je blaas (vaker plassen!), maar het ontlast je middenrif en longen.
Veel vrouwen merken dat ze ineens veel makkelijker kunnen ademhalen. Het voelt alsof er een last van je longen afvalt. Je kan eindelijk weer diep inademen. Het kan even duren voordat je lichaam aan deze nieuwe situatie gewend is.
Geniet van dit moment. Het is een teken dat de geboorte dichterbij komt.
Misschien is het nu tijd om na te denken over babygeschenken voor de kraamvisite.
Wanneer moet je de verloskundige of arts bellen?
Hoewel kortademigheid meestal normaal is, zijn er situaties waarin het verstandig is om hulp te zoeken.
Pijn op de borst
Luister goed naar je gevoel. Het is altijd beter om iets te vaak te bellen dan te lang te wachten.
Heb je pijn op je borst? Een drukkend of beklemmend gevoel dat niet overgaat als je rust neemt? Dit is niet normaal. Dit kan duiden op hartproblemen of een longembolie.
Extreme benauwdheid
Bel direct de verloskundige of ga naar de huisartsenpost. Als je zo benauwd bent dat je amper kunt praten of bewegen, is dit niet okay.
Zeker als het plotseling opkomt of als je last hebt van een piepende ademhaling. Als je astma hebt, kan de zwangerschap dit verergeren. Ook als je je heel beroerd voelt bij de kortademigheid, bel dan meteen.
Hartkloppingen
Een onregelmatig of zeer snel hartslag gecombineerd met kortademigheid kan wijzen op een ijzertekort of schildklierproblemen. Voel je je duizelig of flauwvallen?
Sla de telefoon erbij en laat je controleren. Je gezondheid en die van je baby staan voorop.