Geboorteplan schrijven in week 34: Wat zet je erin voor de verloskamer?
Je bent in week 34 en het voelt nu écht serieus: je kindje kan elk moment komen.
Nu is het moment om na te denken over een geboorteplan. Het is geen strak script, maar een handige leidraad voor jou en je zorgverleners.
Je geeft aan wat je wensen zijn, zodat iedereen weet wat jij belangrijk vindt. Zo voelt de verloskamer straks meer als jouw plek, ook al loopt het anders dan gedacht. Even rustig zitten, kopje thee erbij en brainstormen maar.
Waarom een geboorteplan schrijven?
Een geboorteplan schrijven is vooral heel praktisch. Je bent straks druk bezig, en dan wil je niet hoeven nadenken over wie erbij mag zijn of welke sfeer je fijn vindt.
Regie over de bevalling
Je legt het vast, zodat je partner en verloskundige je kunnen steunen zonder telkens te hoeven vragen.
Je houdt zelf de regie, ook als de bevalling onverwachts verloopt. Door je wensen op te schrijven, voel je je meer ontspannen. Je weet wat je belangrijk vindt en wat je liever vermijdt.
Communicatie met zorgverleners
Bijvoorbeeld: liever geen standaard vragen van iedereen die binnenkomt, maar rustig contact. Of je wilt eerst even alleen zijn met je partner voor de persfase.
Je bepaalt zelf hoe de dag eruitziet, zolang het medisch verantwoord is. Je verloskundige of gynaecoloog kan snel zien wat jouw voorkeuren zijn. Dat scheelt uitleggen tijdens weeën. Geef aan wie je wilt bij de geboorte, of je een rustige sfeer wilt met gedimd licht, en welke houdingen je prettig vindt. Zo weet het team hoe ze je kunnen steunen en hoe ze rekening met je kunnen houden.
Belangrijke onderdelen van het geboorteplan
Je hoeft geen roman te schrijven. Houd het kort, concreet en positief.
Wie is erbij aanwezig?
Gebruik liever ‘ik wil graag…’ dan ‘ik wil niet…’. Zo blijft het fijn voor iedereen om te lezen.
De belangrijkste dingen zet je op één A4’tje. Geef duidelijk aan wie je in de verloskamer wilt hebben. Meestal is je partner erbij, maar misschien wil je ook je moeder of een doula.
Sfeer in de verloskamer
Bedenk ook wie er eventueel niet mag komen, bijvoorbeeld om de rust te bewaren. Zorg dat je partner dit weet, zodat hij of zij dit kan aangeven als jij even niet kunt praten. Wat voor sfeer helpt jou ontspannen? Veel vrouwen kiezen voor gedimd licht, rustige muziek of juist een bepaalde geur.
Misschien wil je je eigen kussen meenemen of een speciaal dekentje. Je kunt aangeven of je liever stilte hebt of dat je juist wat afleiding wilt.
Bevalhoudingen
De verloskamer is jouw ruimte, dus geef aan wat je fijn vindt. Je hoeft niet in één houding te blijven.
Je kunt aangeven dat je graag wilt wisselen: op je zij, hurken, op handen en knieën of op de baarkruk. Geef aan als je liever niet op je rug wilt liggen, want dat is voor veel vrouwen minder comfortabel. Bespreek met je verloskundige wat bij jouw lichaam en je bevalling past.
Wensen rondom pijnbestrijding
Pijn is onderdeel van een bevalling, maar je hebt invloed op hoe je ermee omgaat.
Natuurlijke pijnbestrijding
Sommige vrouwen kiezen voor natuurlijke methoden, anderen voor medische pijnstilling. Je hoeft nu nog niets vast te leggen, maar het helpt om je opties te kennen en je wens aan te geven. Veel vrouwen willen eerst proberen met ademhaling, beweging en warmte te werken. Een warm bad, een douche, of een kruik op je rug kunnen echt helpen.
Massage, compressieballen of een TENS-apparaat (rond de €40) zijn ook fijn. Je kunt aangeven dat je graag eerst deze methoden wilt proberen voor je aan medicijnen denkt.
Medische pijnbestrijding (ruggenprik)
Een ruggenprik (epiduraal) geeft vaak snelle verlichting. Je kunt aangeven dat je dit overweegt als de weeën te intens worden.
Geef aan of je liever wacht tot je ontsluiting hebt of dat je liever eerder pijnstilling wilt. Je verloskundige kan je uitleggen wat er gebeurt en wat de voor- en nadelen zijn.
Medische ingrepen en onvoorziene situaties
Je weet nooit precies hoe de bevalling loopt. Toch helpt het om na te denken over medische opties en te zorgen dat je vluchtkoffer voor de bevalling klaarstaat, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Inleiden
Schrijf op wat je voorkeuren zijn, maar houd ruimte voor de situatie van dat moment. Als je bevalling niet vanzelf op gang komt, kan een inleiding worden overwogen. Je kunt aangeven dat je liever wacht tot 41 weken, tenzij er een medische reden is.
Bespreek met je verloskundige wat de opties zijn en wat het beste past bij jou en je baby.
Keizersnede
Als een keizersnede nodig is, is dat even schakelen. Je kunt aangeven dat je graag je partner bij je wilt houden en dat je baby zo snel mogelijk op je borst mag, als dat kan. Ook kun je aangeven dat je de navelstreng graag wilt laten doorknippen door je partner.
Geef aan of je foto’s wilt maken of dat je liever rustig aan doet. Een episiotomie (knip) wordt alleen gedaan als het echt nodig is.
Knippen of inscheuren
Je kunt aangeven dat je dit liever niet wilt, tenzij het medisch noodzakelijk is.
Je verloskundige zal je uitleggen wanneer het nodig is en hoe je inscheuren kunt voorkomen, bijvoorbeeld door te persen zoals jij het fijn vindt.
Wensen voor direct na de geboorte
De eerste minuten na de geboorte zijn magisch. Je kunt aangeven wat je graag wilt, zodat het team hier rekening mee houdt.
Navelstreng doorknippen
Denk aan contact met je baby, de navelstreng en de eerste voeding.
Veel ouders willen dat de partner de navelstreng door knipt. Dit is een mooi moment en geeft een gevoel van betrokkenheid. Je kunt aangeven dat je dit graag wilt, tenzij het medisch niet kan.
Huid-op-huid contact
Vraag eventueel om een fotograaf of verpleegkundige om dit vast te leggen. Direct na de geboorte mag je baby op je borst liggen. Dit ‘gouden uur’ is belangrijk voor de binding en de temperatuur van je baby, die zich sinds week 21 in de buik al volop aan het voorbereiden is. Je kunt aangeven dat je dit graag wilt, ook als je baby even moet worden nagekeken.
Je partner kan ook huid-op-huid contact hebben als jij even rust nodig hebt.
Voeding van de baby
Je kunt aangeven of je borstvoeding wilt geven of flesvoeding. Je verloskundige kan helpen bij de eerste voeding, ook als je borstvoeding wilt.
Neem eventueel een spuugdoekje en luiertas mee voor de eerste uurtjes. Je kunt ook aangeven dat je liever even wacht met voeden als je baby nog moet wennen.
Het geboorteplan bespreken met de verloskundige
Je hoeft je geboorteplan niet in één keer af te hebben. Je kunt het rustig opbouwen en later bespreken.
Wanneer bespreken?
Je verloskundige kan je helpen om dingen helder te formuleren en praktisch te maken. Week 34 is een goed moment om te beginnen, maar je kunt het ook later bespreken. Plan een afspraak met je verloskundige om je plan door te nemen.
Neem je lijstje mee en bespreek wat realistisch is. Je kunt ook je partner erbij betrekken, zodat hij of zij weet wat er speelt.
Flexibiliteit behouden
Een geboorteplan schrijven voor je ziekenhuisbevalling is een leidraad, geen script. Het kan altijd anders lopen en dat is oké. Geef aan dat je openstaat voor advies en dat je vertrouwt op je zorgverleners.
Zo blijft het plan een hulpmiddel en geen druk. Je bent goed bezig, en je kunt dit!