Carpale tunnel syndroom tijdens de zwangerschap: Tintelingen in de handen
Je bent zwanger en opeens voel je een tintelend, slapend gevoel in je handen, vooral ’s nachts. Alsof er naalden in je vingers prikken.
Het is vervelend, soms zelfs pijnlijk, en het houdt je uit je slaap. Je bent niet de enige: dit is een veelvoorkomend zwangerschapskwaaltje. Het heet het carpale tunnel syndroom, en hoewel het vervelend is, is het meestal tijdelijk. Goed om te weten: er zijn genoeg dingen die je zelf kunt doen om de klachten te verminderen.
Wat is het carpale tunnel syndroom (CTS)?
De carpale tunnel in de pols
Stel je pols voor als een smalle doorgang, een soort tunnel. Deze tunnel is gemaakt van bot en bindweefsel.
Door deze nauwe doorgang lopen verschillende zenuwen en pezen naar je hand en vingers.
Beknelde zenuw
De belangrijkste zenuw is de nervus medianus. Deze zorgt voor gevoel in je duim, wijs- en middelvinger, en een deel van je ringvinger. Als je handen tintelen, is dit vaak de boosdoener.
Bij het carpale tunnel syndroom (CTS) wordt deze zenuw in de pols bekneld. De tunnel wordt smaller door zwelling of vocht, waardoor de zenuw wordt afgekneld. Dit zorgt voor dat typische tintelende, slapende gevoel, maar ook voor pijn en krachtverlies. Het is dus letterlijk een beknelde zenuw pols, en dat voelt niet fijn. Vooral ’s nachts, als je pols in een bepaalde stand ligt, kan de druk toenemen.
Oorzaken van CTS tijdens de zwangerschap
Vocht vasthouden (oedeem)
Tijdens je zwangerschap houdt je lichaam meer vocht vast. Dat is normaal en zelfs nodig voor de groei van je baby.
Maar dit extra vocht kan zich ophopen in je weefsels, ook rondom je polsen. De zwelling in je pols zorgt ervoor dat de carpale tunnel smaller wordt. De oorzaak CTS is dus vaak een combinatie van het vocht vasthouden polsen en de extra druk op je zenuwen. Het is een vervelend, maar typisch zwangerschapsverschijnsel.
Hormonale veranderingen
Naast vocht spelen ook hormonen een grote rol. Tijdens je zwangerschap verandert je hormoonhuishouding flink.
Hormonen zoals oestrogeen en progesteron kunnen het bindweefsel en de vochtbalans in je lichaam beïnvloeden.
Deze hormonen zenuwen geven extra druk op de zenuwbanen. Het is dus niet alleen het vocht, maar ook de hormonale veranderingen die CTS kunnen triggeren. Goed om te weten: het is meestal geen teken van iets ernstigs, maar wel iets waar je wat aan kunt doen.
Typische symptomen en tintelingen
Slapende handen en vingers
Het meest herkenbare symptoom is een slapend of tintelend gevoel in je handen en vingers. Vooral ’s nachts word je er wakker van.
Je voelt een soort prikkelingen, alsof er naalden in je vingers zitten.
Pijn die uitstraalt naar de arm
De tintelende vingers zitten vaak aan de duimkant: duim, wijs- en middelvinger. Je handen slapen zwanger regelmatig, en soms moet je je handen even uitkloppen om het gevoel terug te krijgen. Naast tintelingen kun je ook pijn voelen.
Deze pijn kan uitstralen van je pols naar je onderarm en soms zelfs naar je bovenarm. Het voelt als een zeurende, branderige pijn. Vooral bij bewegingen of als je iets vasthoudt, kan de pijn toenemen. Het is goed om te weten dat dit vaak ’s nachts erger is, omdat je pols dan in een stand ligt die de druk op de zenuw verhoogt.
Krachtverlies
Sommige vrouwen merken ook dat ze minder kracht hebben in hun handen.
Een potje openmaken of een tasje vasthouden kan ineens moeilijker worden. Dit komt door de afknelling van de zenuw, die de spierfunctie beïnvloedt.
Het is een vervelend gevoel, maar gelukkig is het meestal tijdelijk. Als je merkt dat je echt kracht verliest, is het goed om dit met je verloskundige te bespreken.
Wat kun je zelf doen tegen de pijn?
Handen en polsen rust geven
De eerste stap is rust. Probeer je handen en polsen niet te belasten.
Leg ze regelmatig even neer, vooral als je merkt dat de tintelingen beginnen.
Vocht afdrijven
Vermijd activiteiten die veel druk op je polsen geven, zoals langdurig typen of zwaar tillen. Een kleine aanpassing in je dagelijkse routine kan al veel verschil maken. Om het vocht vasthouden polsen te verminderen, kun je proberen meer water te drinken.
Het klinkt tegenstrijdig, maar voldoende vocht helpt je lichaam om vocht beter af te voeren. Ook kun je je handen en polsen af en toe koelen met een koud kompres.
Hand- en polsoefeningen
Dit vermindert de zwelling en geeft verlichting. Een andere tip is je handen ’s nachts iets hoger leggen dan je hart, bijvoorbeeld op een extra kussen. Er zijn eenvoudige oefeningen die de doorbloeding verbeteren en de druk op de zenuw verlichten. Probeer bijvoorbeeld je handen afwisselend te stretchen: maak een vuist en open je hand weer langzaam.
Draai ook kleine cirkels met je polsen. Deze polsoefeningen kun je een paar keer per dag doen, vooral als je merkt dat de tintelingen toenemen.
Het helpt om de pijn te verlichten en de stijfheid te verminderen, net zoals bij last van dikke enkels tijdens je zwangerschap.
Behandeling en het gebruik van spalkjes
Polsspalk dragen ’s nachts
Een effectieve behandeling is het dragen van een polsspalk. Deze spalk houdt je pols in een neutrale positie, waardoor de druk op de zenuw afneemt.
Vooral ’s nachts dragen is aan te raden, omdat je dan ongemerkt je pols in een pijnlijke stand kunt leggen. Net zoals je spataderen tijdens de zwangerschap wilt voorkomen, is een polsspalk verkrijgbaar bij de drogist en kost deze tussen de €15 en €30.
Fysiotherapie
Het is een simpele, maar effectieve manier om de klachten te verminderen. Als de klachten aanhouden, kan fysiotherapie helpen. Een fysiotherapeut kan je oefeningen geven die specifiek gericht zijn op het polsgewricht en de handspieren. Ook kan hij of zij advies geven over houding en beweging.
Soms worden er ook tapings of massage technieken ingezet om de druk op de zenuw te verlagen.
Gaat het over na de bevalling?
Vraag je verloskundige of huisarts om een verwijzing. Goed nieuws: in de meeste gevallen verdwijnt het carpale tunnel syndroom vanzelf na de bevalling. Zodra je lichaam weer in zijn normale ritme komt en het extra vocht is afgevoerd, nemen de klachten af, net als andere zwangerschapskwaaltjes zoals aambeien.
Bij de meeste vrouwen zijn de tintelingen binnen een paar weken verdwenen. Mocht het na een maand nog steeds aanhouden, raadpleeg dan je huisarts. Het is zeldzaam, maar soms is er een vervolgbehandeling nodig.