Aambeien na de bevalling of tijdens de zwangerschap: Wat helpt echt?
Oh, die eerste dagen na je bevalling. Je bent een superheld, je bent verliefd, en je bent... compleet afgeleid door pijn op een plek waar je het echt niet kunt gebruiken.
Aambeien zijn, net als herstel na een knip of scheur, een veel voorkomende maar enorm vervelende gast na de geboorte van je kind.
Ze kunnen je eerste momenten met je baby overschaduwen. Laten we het erover hebben, zonder poespas. Net als bij lastige spataderen tijdens de zwangerschap, is het fijn om te weten wat je er nú aan kunt doen om je weer mens te voelen.
## Wat zijn aambeien precies? Laten we even direct zijn: aambeien zijn eigenlijk gewoon spataders in je anus of rectum. Ja, echt. Het zijn kussentjes van bloedvaten die daar normaal gesproken zitten en helpen bij je stoelgang. Als ze opzwellen en geïrriteerd raken, dan heb je last. Simpel, maar o zo irritant. Je kunt ze grofweg in twee soorten verdelen, en dat maakt uit voor wat je voelt. ### Inwendige aambeien Deze zitten hogerop, in het rectum. Je kunt ze meestal niet zien of voelen, maar ze kunnen wel rood bloed verliezen als je naar de wc gaat. Denk aan druppels op het toiletpapier of in de pot. Ze kunnen ook naar buiten komen persen, maar trekken zich vaak vanzelf weer terug. ### Uitwendige aambeien Dit zijn de exemplaren waar je wél wat van merkt. Ze zitten vlak onder de huid rond de anus. Je voelt ze als een klein, zacht bobbeltje of een soort van blauwe plek. Ze kunnen behoorlijk zeer doen en jeuken, vooral na een bezoekje aan het toilet. Dit zijn vaak de boosdoeners na de bevalling. ## Oorzaken van aambeien tijdens zwangerschap en bevalling Je vraagt je misschien af: "Waarom mij?". Het antwoord is helaas: omdat het er gewoon bij hoort voor veel vrouwen. Het is bijna een standaard zwangerschapskwaaltje, naast misselijkheid en vermoeidheid. Je lichaam verandert nu eenmaal drastisch, en dat heeft zo zijn uitwerkingen. ### Verstopping en obstipatie Die vervelende hormonen, progesteron om precies te zijn, laten je darmen langzamer werken. Het gevolg? Verstopping. En als je dan moet persen voor een harde ontlasting, dan zet je druk op die kussentjes in je endeldarm. Het is een vicieuze cirkel: zwangerschap zorgt voor verstopping, en verstopping zorgt voor aambeien. ### Druk tijdens het persen En dan komt de bevalling zelf. Tijdens de persfase zet je een enorme kracht op je onderlichaam. Die druk is nodig om je baby eruit te krijgen, maar het zet ook flink wat druk op de bloedvaten in je rectum. Het is bijna onmogelijk om dit te voorkomen. Zie het als een onvermijdelijk bijeffect van de kracht die je levert. ### Hormonale invloeden Naast je darmen, laten die hormonen ook je bloedvaten slapper worden. Ze zorgen ervoor dat je baarmoeder kan groeien, maar ze laten dus ook de bloedvaten in je anus slapper worden. Hierdoor zwellen ze sneller op. Het is dus echt een combo van fysieke druk en hormonale veranderingen. ## Symptomen om op te letten Hoe weet je nu zeker dat het aambeien zijn? Het kan verwarrend zijn, want het voelt soms alsof alles zeer doet. Maar er zijn een paar typische signalen waar je op kunt letten. Herken je er een paar? Dan weet je waarschijnlijk genoeg. ### Jeuk rond de anus Een branderig, jeukend gevoel is heel kenmerkend. Het kan zo heftig zijn dat je er gek van wordt. Vooral 's nachts of na een stoelgang kan de jeuk opspeken. Dit komt door de irritatie van de zwelling en het slijm dat soms vrijkomt. ### Pijn bij de ontlasting Dit is vaak het eerste signaal. Je voelt een scherpe, stekende pijn als je naar de wc moet. Het voelt alsof je Glas in je anus hebt zitten. Soms is de pijn continu aanwezig, vooral als je een uitwendige aambei hebt die geïrriteerd is geraakt. ### Bloedverlies Een paar druppels helderrood bloed op het toiletpapier kan schrikken zijn, maar hoort er vaak bij. Het bloed is helder rood omdat het uit de aambeien komt vlakbij de anus. Als je donker bloed of stolsels verliest, of als het bloed door de ontlasting gemengd is, moet je wel contact opnemen met de huisarts. ## Wat helpt echt tegen aambeien? Goed, je hebt ze. Wat nu? Je wilt vooral snel verlichting. Gelukkig zijn er een aantal dingen die je direct kunt doen om de pijn en zwelling te verminderen. Dit zijn geen magische oplossingen, maar het werkt echt. ### Vezelrijk eten Dit is de basis. Eet dingen die je stoelgang soepel houden. Denk aan volkorenbrood, zilvervliesrijst, havermout, bonen en heel veel groente en fruit. Een handjevol pruimen of vijgen doet ook wonderen. Je wilt geen harde ontlasting meer, want dat is de grootste vijand. Een smoothie met spinazie, banaan en wat zaden kan al helpen. ### Voldoende water drinken Eten met vezels werkt niet zonder water. Het water zorgt ervoor dat de vezels zwellen en je ontlasting zacht maken. Probeer echt 2 liter per dag te drinken. Houd een grote fles water bij je, bijvoorbeeld een fles van 500ml die je een paar keer per dag vult. Thee telt ook mee, maar let op de cafeïne als je borstvoeding geeft. ### Niet persen op het toilet Dit is een gouden tip. Ga zitten, ontspan en wacht. Dwing het niet. Haal diep adem en probeer te ontspannen je bekkenbodem. Gebruik eventueel een voetenbankje van een euro of 10 bij de bouwmarkt, zodat je hurkt en je darmen een rechtere lijn hebben. Dat maakt het makkelijker zonder te persen. ### Koelen met ijs Deze voelt misschien heftig, maar het helpt enorm tegen de zwelling en pijn. Pak een zak diepvrieserwten (die vormen zich om je huid heen) en wikkel die in een theedoek. Ga er even op zitten of leg het erop voor 10 minuten. Doe dit een paar keer per dag. Een koud washandje werkt ook. Zorg dat het niet té koud is en direct op je huid. ## Medische behandelingen en zalfjes Soms is het gewoon te veel en heb je meer nodig dan alleen maar water drinken. Dan is het tijd voor de apotheek. Er zijn producten die speciaal ontwikkeld zijn voor zwangere en pas bevallen vrouwen. ### Aambeienzalf gebruiken Er zijn talloze zalfjes te koop. Ze werken vaak verdovend (met lidocaïne) of trekken de zwelling weg (met hamamelis). Lees de bijsluiter goed, ook als je borstvoeding geeft. Sommige stoffen kunnen namelijk door je slijmvlies opgenomen worden. Een tube zalf van bijvoorbeeld Preparation H of Genumol kost al gauw tussen de €10 en €15. ### Curanol Dit is een bekend en gewaardeerd merk, vooral onder zwangere vrouwen. Curanol zalf is vaak 100% natuurlijk en bevat onder andere extract van duizendblad en toverhazelaar. Deze ingrediënten staan erom bekend de zwelling te verminderen en het weefsel te ondersteunen. Je smeert het een paar keer per dag op en kunt het ook preventief gebruiken als je voelt dat het begint te jeuken. ### Wanneer naar de huisarts Het is goed om te weten wanneer het tijd is voor professionele hulp. Ga naar de huisarts als:- De pijn echt ondragelijk wordt en je erdoor niet kunt slapen.
- Je veel bloed verliest of als het bloed donker is.
- De aambei niet terug te duwen is en heel hard en pijnlijk aanvoelt (een aambeibloeding).
- Een zalf na een week nog niets helpt.