RS-virus bij baby's: Symptomen, besmettelijkheid en behandeling
Je baby is verkouden, hoest en ademt wat piepend. Het voelt als een gewone verkoudheid, maar het kan het RS-virus zijn.
Dit virus is superbesmettelijk en bijna alle baby’s maken er in hun eerste jaar wel een keer kennis mee.
Het is spannend, want soms is het onschuldig en soms zorgt het voor benauwdheid. In dit artikel lees je precies wat het RS-virus is, hoe je het herkent en wat je kunt doen. Zo weet je wat je kunt verwachten en wanneer het tijd is voor actie.
Wat is het RS-virus?
RS staat voor Respiratoir Syncytieel virus. Het is een virus dat de luchtwegen aantast.
Verschil met een gewone verkoudheid
Het begint vaak als een simpele verkoudheid, maar bij baby’s kan het snel voor klachten aan de onderste luchtwegen zorgen. Het is dus meer dan een doorsnee neusverkoudheid. Een gewone verkoudheid blijft vaak bij een loopneus en wat niezen. Bij het RS-virus gaat het vaak verder.
Baby’s worden sneller benauwd, hoesten harder en kunnen piepend ademen. Het voelt alsof ze steeds moeten hoesten en niet goed tot rust komen.
Seizoensgebonden virus
Het RS-virus is een seizoensvirus. Het loopt van november tot en met maart.
In die periode zie je het vaker bij baby’s. Het virus houdt van koude lucht en droge binnenruimtes. In de wintermaanden is de kans op besmetting dus groter.
Bijna alle kinderen maken in hun eerste levensjaar een RS-virusinfectie door (RIVM)
Symptomen van het RS-virus bij baby’s
De symptomen lijken in het begin op een gewone verkoudheid. Toch is het slim om extra alert te zijn.
Neusverkoudheid en hoesten
De klachten kunnen snel verergeren. Je baby kan suf worden, slecht drinken en moeite krijgen met ademen.
Je baby heeft een loopneus, niest veel en hoest. De hoest klinkt vaak hard en aanhoudend. Het kan ook jeuken in de keel, waardoor je baby onrustig wordt.
Piepende ademhaling
Dit is vaak het eerste signaal van het RS-virus. Een typisch kenmerk is het piepende geluid bij het uitademen. Het klinkt alsof je baby een fluitje in de borst heeft. Dit ontstaat doordat de kleine luchtwegen vernauwd zijn.
Dit is een reden om extra goed in de gaten te houden.
Slecht drinken en sufheid
Door de benauwdheid heeft je baby minder zin in drinken. Het zuigen aan de fles of borst kost extra energie.
Je baby kan suf worden, minder alert reageren en minder plasluiers hebben. Dit zijn signalen dat het niet goed gaat.
Hoe besmettelijk is het RS-virus?
Het RS-virus is extreem besmettelijk. Het verspreidt zich via hoesten, niezen en aanraken.
Verspreiding via druppeltjes
Baby’s raken makkelijk besmet via andere kinderen, broertjes of zusjes, of via oppervlakken in huis. De virusdeeltjes zitten in kleine druppeltjes. Die komen in de lucht als iemand hoest of niest.
Incubatietijd
Een baby kan ze inademen of aanraken en daarna aan zijn mond of neus komen. Handen wassen is dus essentieel.
Hoe lang is je kind besmettelijk?
De incubatietijd is 2 tot 8 dagen. Dat betekent dat je baby al besmettelijk kan zijn voordat de eerste klachten zichtbaar zijn.
Je merkt het dus pas als je baby al virusdeeltjes verspreidt. Meestal is een baby besmettelijk vanaf de eerste klachten tot ongeveer 7 tot 10 dagen daarna. Bij jonge baby’s kan het langer duren. Blijf daarom zoveel mogelijk thuis en beperk contact met verkouden mensen.
Wanneer moet je de huisarts bellen?
Je hoeft niet direct te bellen bij een beetje hoesten. Maar er zijn signalen waarbij je wel moet bellen.
Ademnood of intrekkingen
Deze signalen kunnen wijzen op ernstige benauwdheid of uitdroging. Als je baby benauwd is, zie je soms intrekkingen tussen de ribben of bij het sleutelbeen.
Minder dan de helft drinken
De neusvleugels bewegen extra. Je baby ademt snel en moeilijk. Dit is een teken van ademnood.
Grauwe huidskleur
Je baby moet voldoende drinken. Als hij minder dan de helft van zijn normale hoeveelheid drinkt, kan hij uitdrogen. Let op: minder dan de helft van de fles of borstvoeding in een voeding is een rode vlag. Als de huid grijs of blauw wordt, is er sprake van zuurstofgebrek.
Dit is een noodsituatie. Bel direct de huisarts of ga naar de spoedeisende hulp.
Behandeling van het RS-virus
Er is geen specifiek medicijn tegen het RS-virus. De behandeling is gericht op het ondersteunen van je baby en het uitzieken thuis.
Uitzieken thuis
Bij ernstige klachten kan opname nodig zijn. Geef je baby rust. Zorg voor een koele, vochtige slaapkamer. Een luchtbevochtiger kan helpen, maar maak hem dagelijks schoon om schimmel te voorkomen.
Neusdruppels en paracetamol
Bied veel troost en houd de neus vrij. Gebruik eventueel de beste baby-neusreiniger voor een verstopte neus of neusdruppels met zoutoplossing om de ademhaling te vergemakkelijken.
Ziekenhuisopname bij ernstige klachten
Paracetamol kan helpen tegen koorts en pijn. Check altijd de juiste dosering op basis van het gewicht van je baby.
Vraag de apotheker om advies. Als je baby erg benauwd is, niet goed drinkt of zuurstof nodig heeft, kan opname nodig zijn. In het ziekenhuis kan je baby zuurstof krijgen en eventueel sondevoeding. Dit gebeurt alleen bij ernstige klachten, net zoals wanneer je moet weten wat te doen als je baby een voorwerp heeft ingeslikt.
Voorkomen van besmetting met het RS-virus
Het virus is moeilijk helemaal te voorkomen, maar je kunt het risico verkleinen. Vooral in de wintermaanden is voorzichtigheid geboden.
Handhygiëne
Was je handen vaak en goed. Doe dit voor en na het verzorgen van je baby.
Contact met verkouden mensen vermijden
Gebruik zeep en droog je handen goed af. Dit verkleint de kans op verspreiding. Vermijd drukke plekken en mensen die verkouden zijn.
Vaccinatie voor risicogroepen
Vraag bezoek om geen handen te geven en niet te hoesten in de buurt van je baby. Een wandeling buiten is prima, maar vermijd binnenruimtes met veel mensen.
Voor sommige baby’s is er een vaccinatie beschikbaar. Dit is voor baby’s met een verhoogd risico, zoals te vroeg geboren baby’s of baby’s met een longaandoening. Vraag je huisarts of kinderarts naar de mogelijkheden. Met deze informatie ben je goed voorbereid.
Herken je de klachten bij je baby? Blijf rustig, houd het in de gaten en lees ook onze eerste hulp bij insectenbeten; bel bij twijfel altijd de huisarts.
Je bent niet alleen; veel ouders gaan hier doorheen. En vergeet niet: een goed kraamcadeau of babygeschenk kan ook helpen om de eerste weken wat comfortabeler te maken. Denk aan een zachte hydrofiele doek of een handige luiertas voor onderweg.