De eerste hulp bij insectenbeten en teken bij baby's
Stel je voor: je baby heeft eindelijk die heerlijke, lange wandeling in het park achter de rug. Lekker slapen in de draagzak, frisse lucht. Tot je thuiskomt en opeens dat rode bultje ziet.
Of erger: jeukende muggenbeten die je kleintje continu laten huilen. Het overkomt iedere ouder.
Insectenbeten en teken zijn vervelend, maar meestal onschuldig. Toch is het goed om te weten wat je moet doen.
Vooral omdat baby's nog zo kwetsbaar zijn. Je wilt ze natuurlijk zo snel mogelijk helpen. In deze gids lees je precies hoe je eerste hulp eruitziet.
Van een simpele muggenbeet tot het veilig verwijderen van een teek. Zo ga je met een gerust hart op pad.
Wat te doen bij een muggenbeet of wespensteek?
Een muggenbeet of wespensteek is voor een baby extra vervelend. Hun huid is dunner en gevoeliger, waardoor jeuk en zwelling vaak heftiger zijn.
Bovendien kunnen baby's zich nog niet krabben, waardoor de irritatie groot is.
Het is dus zaak om snel en koel te handelen. De allerbeste en veiligste eerste hulp bij een muggenbeet is koelen. Een koud washandje of een speciale cooling stick (die je in de vriezer bewaart) doet wonderen.
Koelen van de bult
Door de kou trekken de bloedvaatjes samen en wordt de jeuk minder. Je kunt ook een ijsklontje in een schone theedoek wikkelen.
Druk dit zachtjes een minuutje op het bultje. Herhaal dit eventueel nog een keer. Het koelen helpt niet alleen tegen de jeuk, maar voorkomt ook dat het bultje verder opzwelt. Je baby voelt direct verkoeling en zal sneller kalmeren.
Als het koelen niet genoeg is, zijn er gelukkig andere opties. Een zalf of crème tegen jeuk kan helpen, maar let goed op de leeftijd.
Jeuk verlichten bij baby's
Vraag bij de apotheek om een baby-veilige variant. Een bekend en zacht product is Penaten Crème, wat veel ouders gebruiken om de huid te kalmeren. Een andere ouderwetse maar effectieve truc is een pasta van bakpoeder en een beetje water. Dit werkt ontstekingsremmend.
Smeer dit op het bultje, laat het even intrekken en was het daarna voorzichtig weg. Probeer vooral te voorkomen dat je baby gaat krabben.
Korte babyschaartjes of wantjes kunnen helpen. Bij een wespensteek is het belangrijk om snel te controleren of de angel nog in de huid zit. Dit zie je als een klein zwart puntje.
Angel verwijderen bij een wespensteek
Haal de angel eruit zónder te knijpen. Knijpen zorgt er namelijk voor dat er nog meer gif in de wond komt.
Gebruik bijvoorbeeld een pasje (zoals een pinpas) of je nagel om de angel eruit te 'schrapen'.
Een pincet is minder handig, omdat je dan makkelijk knijpt. Vergeet niet de steek daarna goed schoon te maken met water en zeep. Een beetje calendula-zalf kan de wond verzachten en helpen met genezen.
Een tekenbeet bij je baby herkennen en behandelen
Na een boswandeling of een dagje in het gras is het slim om je baby goed te controleren op teken. Die kleine beestjes bijten zich vast en kunnen de ziekte van Lyme overdragen.
Gelukkig is het risico kleiner naarmate de teek sneller wordt verwijderd. Dus: handelen en niet paniekeren.
Een teek is heel klein, kleiner dan een speldenknop. Hij kan grijs, bruin of zwart zijn. Een volgezogen teek ziet eruit als een klein, bol geworden stipje.
Hoe ziet een teek eruit?
Ze houden van warme, vochtige plekjes. Controleer daarom altijd de liezen, de knieholtes, de oksels, achter de oren en in de nek van je baby.
Een teek voel je niet zitten, dus je moet hem echt zien te vinden. Regelmatig controleren is dus het devies, vooral na een dag in de natuur. Heb je een teek gevonden? Verwijder hem dan zo snel mogelijk, het liefst binnen 24 uur.
De beste tool hiervoor is een tekenpas of een tekentang. Bij de drogist of apotheek koop je zo'n setje voor ongeveer €5 tot €10.
Teek veilig verwijderen met een tekenpas
Met de tekenpas schraap je de teek als het ware uit de huid. Je kunt ook een fijn pincet gebruiken. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast en trek hem er rustig en recht uit.
Draai of knijp niet! Daarna de plek goed ontsmetten met jodium of alcohol.
Houd de plek de komende weken in de gaten. Na het verwijderen begint het wachten. Meestal is er niets aan de hand.
Wanneer de huisarts bellen?
Maar let op een rode ring of vlek rondom de beet die langzaam groter wordt. Dit kan wijzen op de ziekte van Lyme.
Ook als je baby koorts krijgt, lusteloos is of als je je zorgen maakt omdat je baby iets vreemds heeft ingeslikt, is het verstandig om de huisarts te bellen.
Doe dit ook als je de teek niet volledig hebt kunnen verwijderen. De huisarts kan dan beoordelen of er een antibioticakuur nodig is. Wees niet bang om te bellen; het is altijd beter om het na te laten kijken.
Allergische reacties op insectenbeten herkennen
De meeste beten zijn alleen vervelend, maar een enkele baby kan een heftige allergische reactie vertonen. Dit is meestal het geval bij een wespen- of bijensteek. Het is belangrijk om de signalen snel te herkennen, want een ernstige reactie kan gevaarlijk zijn.
Als je baby gestoken is in het gezicht, bijvoorbeeld op de lip of in de mond, kan de zwelling flink oplopen.
Zwelling in mond of keel
Let goed op of je kindje nog normaal kan drinken of slikken. Als de lippen of tong dik worden, of als het slikken moeilijk gaat, is dit een alarmsignaal.
Dit kan duiden op een ernstige allergische reactie. Een andere gevaarlijke ontwikkeling is benauwdheid. Je baby gaat sneller ademhalen, hoest misschien of maakt een piepend geluid bij het ademen.
Benauwdheid
Dit betekent dat de luchtwegen vernauwen. Dit is een medisch noodgeval.
Je kunt proberen je baby rustig te houden, maar bel direct de huisartsenpost of 112. Een anafylactische shock is de meest ernstige vorm van een allergische reactie. Het ontstaat vaak snel na de steek. Symptomen zijn: ernstige moeite met ademen, een bleke huid, braken, of flauwvallen.
Anafylactische shock
Het lichaam raakt in shock. Dit is een levensbedreigende situatie.
Bel direct 112 en leg uit dat er sprake is van een mogelijke anafylaxie na een insectenbeet.
Blijf bij je kindje en volg de instructies van de centralist op. Houd in deze periode ook goed in de gaten of je kleintje geen symptomen van het RS-virus vertoont.
Veilige middelen tegen insectenbeten voor baby's
Voorkomen is beter dan genezen. Zeker bij baby's is het slim om ze goed te beschermen tegen insecten, net zoals je alert bent op koortsstuipen bij je kleintje.
Er zijn veel middelen op de markt, maar niet allemaal zijn ze veilig voor de allerkleinsten. Kies daarom zorgvuldig. DEET is een effectief afweermiddel tegen muggen, maar het is te sterk voor de tere huid van een baby. Producten met DEET worden afgeraden voor kinderen jonger dan 2 maanden.
DEET afraden bij jonge baby's
Voor baby's tot 2 jaar is het advies om geen middelen met DEET te gebruiken, tenzij de GGD dit specifiek adviseert in een gebied met malaria.
Lees dus altijd goed het etiket. Er zijn gelukkig genoeg andere, veilige opties. Kijk voor baby's naar middelen op basis van citronella, eucalyptus of lavendel.
Natuurlijke alternatieven
Deze geuren vinden muggen niet prettig. Een roller met natuurlijke olie is vaak fijn in gebruik.
Ook kun je babykleding insprayen met een muggenwerend middel (niet direct op de huid!).
Klamboe gebruiken
Sommige merken verkopen speciale baby-muggenspray. Die zijn vaak wat duurder, rond de €10 tot €15, maar geven je een goed gevoel. De allerbeste bescherming tijdens het slapen is een klamboe. Hang deze over de box of het ledikant.
Zorg dat de klamboe de bodem raakt en er geen openingen zijn. Zo kunnen er geen muggen naar binnen.
Een klamboe is een eenmalige investering van zo'n €20 tot €50, maar gaat jaren mee. Bovendien ziet het er ook nog eens knus en sfeervol uit. Ideaal voor de zomerse nachten.
Wanneer moet je met een insectenbeet naar de dokter?
Soms is een beet meer dan alleen een jeukend bultje. Het is goed om te weten wanneer je het beste even kunt bellen met de huisarts.
Rode kring na tekenbeet
Je hoeft niet voor elk kriebeltje te panikeren, maar de volgende situaties vragen om professioneel advies. Zoals eerder genoemd: een rode kring die langzaam groter wordt (meer dan 5 cm doorsnee) is een reden om de huisarts te bellen. Dit kan wijzen op de ziekte van Lyme.
Steek in de mond of keel
De huisarts zal het verhaal aanhoren en waarschijnlijk adviseren om een antibioticakuur te starten.
Dit is om de ziekte in de kiem te smoren. Een steek in de mond, keel of tong kan voor flinke zwelling zorgen. Omdat de luchtwegen hier in de buurt zitten, kan dit ademhalingsproblemen geven. Neem altijd contact op met de huisartsenpost als dit gebeurt.
Aanhoudende koorts
Zij kunnen inschatten of je kindje extra zuurstof of medicijnen nodig heeft. Als je baby na een insectenbeet koorts krijgt die niet zakt, of als hij/zij erg ziek wordt, is het verstandig om de dokter te bellen.
Koorts kan duiden op een infectie door de beet. De huisarts kan onderzoeken of er sprake is van een bacteriële infectie die behandeld moet worden met medicijnen. Vertrouw op je moedergevoel; als je je zorgen maakt, is bellen altijd goed.