Rodehond en mazelen: Waarom vaccineren belangrijk is

Portret van Lisanne de Groot, kraamzorg specialist en moeder
Lisanne de Groot
Moeder en kraamzorg specialist
Veiligheid & Hygiëne · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Stel je voor: je bent net bevallen, je baby ligt op je borst en de wereld voelt opeens heel klein en veilig. Tot je moeder of schoonmoeder vraagt: “Heeft ze al een prikje gehad?” Die vraag kan best even spannend zijn.

Want ja, die eerste vaccinaties komen eraan. Rodehond en mazelen klinken als ouderwetse ziektes, maar ze zijn nog steeds relevant.

Vooral voor newborns is het superbelangrijk om beschermd te zijn. Laten we samen kijken wat het inhoudt en waarom het vaccinatieprogramma zo’n fijn hulpmiddel is voor jouw kleintje.

Wat zijn rodehond en mazelen eigenlijk?

Rodehond is een virus dat vooral bekend staat om de rode uitslag die je krijgt. Het is niet altijd even heftig, maar het kan gevaarlijk zijn voor zwangere vrouwen.

Als een zwangere vrouw rodehond krijgt, kan het ernstige aangeboren afwijkingen bij de baby veroorzaken. Daarom is het vaccinatieprogramma zo belangrijk, vooral voor meisjes en vrouwen die later zwanger willen worden. Mazelen is een stuk heftiger.

Het begint met koorts, hoesten en een loopneus, maar al snel volgt die kenmerkende rode uitslag.

Mazelen is extreem besmettelijk; als iemand hoest of niest, kan het virus makkelijk overgaan op anderen. Voor baby’s onder de 9 maanden is het extra gevaarlijk omdat ze nog geen volledige bescherming hebben van hun moeder. Beide ziektes zijn vroeger veel vaker voorgekomen. Door vaccinaties zijn ze nu zeldzaam, maar ze zijn niet verdwenen.

Zonder vaccinatie kunnen ze weer oplaaien. Dat zie je bijvoorbeeld in gebieden waar minder gevaccineerd wordt. Het is dus niet alleen iets voor je eigen kind, maar ook voor de hele omgeving.

Waarom vaccineren zo belangrijk is voor je baby

Je wilt natuurlijk alles doen om je baby gezond en gelukkig te houden. Vaccineren is een van de beste manieren om dat te doen.

Het Rijksvaccinatieprogramma in Nederland zorgt ervoor dat kinderen op vaste momenten bescherming krijgen tegen ziektes als rodehond en mazelen. Het schema begint rond de 14 maanden, maar sommige kinderen krijgen eerder een prik als dat nodig is. Stel je voor dat je baby besmet raakt met mazelen.

Het kan leiden tot complicaties zoals longontsteking of hersenontsteking. Dat wil je echt niet meemaken.

Rodehond is voor je baby zelf meestal mild, maar als je zwanger bent en je bent niet beschermd, kan het je ongeboren kind ernstig beschadigen. Vaccineren beschermt dus niet alleen je kind, maar ook andere kwetsbare mensen om je heen. Veel ouders maken zich zorgen over bijwerkingen. Het is goed om te weten dat de meeste kinderen alleen een beetje last hebben van een rode plek of lichte koorts.

Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam. De voordelen wegen ruimschoots op tegen de risico’s.

En als je twijfelt, kun je altijd even bellen met het consultatiebureau of je huisarts. Ze nemen echt de tijd om je vragen te beantwoorden.

Hoe het vaccin werkt: de kern van de bescherming

Het vaccin tegen rodehond en mazelen is een combinatievaccin. Dat betekent dat je kind in één prik beschermd wordt tegen meerdere ziektes.

In Nederland zit het vaak in het BMR-vaccin (Bof, Mazelen, Rodehond). Je kind krijgt deze prik op het consultatiebureau, meestal rond de 14 maanden en nog een keer rond de 9 jaar.

Het vaccin bevat verzwakte virusdeeltjes. Die activeren het immuunsysteem van je kind zonder de ziekte zelf uit te lokken. Je lichaam leert zo om het virus te herkennen en te bestrijden. Als je kind later in contact komt met het echte virus, is het direct beschermd. Zeker bij de allerkleinsten is een goede weerstand belangrijk, zeker als je je afvraagt: is een verkoudheid gevaarlijk voor je baby?

Het is een soort oefening voor het afweersysteem. De prik zelf duurt maar even.

Een klein naaldje, een kort pijntje en klaar. Veel baby’s huilen even, maar zijn daarna snel afgeleid door een speeltje of een knuffel. De verpleegkundige op het consultatiebureau is er heel bedreven in en zorgt dat het zo soepel mogelijk verloopt. Je mag je kind daarna gewoon weer voeden en knuffelen.

Kosten en vergoedingen: wat moet je weten?

Goed nieuws: de vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma zijn volledig vergoed door de basisverzekering.

Je hoeft dus niets te betalen voor de BMR-prik. Dat scheelt een hoop geld en zorgen.

Je hoeft alleen maar het consultatiebureau te bezoeken op de afgesproken momenten. Soms kiezen ouders voor extra vaccinaties, bijvoorbeeld als ze veel reizen of als er in hun omgeving een uitbraak is. Die extra prikken zijn niet altijd vergoed en kunnen tussen de €50 en €100 kosten per vaccinatie. Check voor meer informatie over vaccinaties voor baby's en het Rijksvaccinatieprogramma altijd even bij je zorgverzekeraar.

Wat betreft kraamcadeaus: een handig cadeau voor een zwangere vriendin is een boek over de zwangerschap en het eerste jaar, zoals “De eerste 1000 dagen” (€20-€25).

Of een mooi setje luiers van Pampers (€10-€15). Practical gifts zijn altijd goed. Als je een babyshower organiseert, kun je ook een cadeaubon voor het consultatiebureau overwegen, voor eventuele extra kosten rondom de zorg.

Praktische tips voor ouders

  • Plan je afspraak op het consultatiebureau ruim van tevoren. De agenda’s zitten snel vol.
  • Neem je vaccinatiekaart mee. Daarop staan alle prikken die je kind al heeft gehad.
  • Neem een favoriet speeltje of knuffel mee voor je baby. Dat helpt afleiding te bieden.
  • Na de prik mag je kind gewoon eten en drinken. Geef een borst- of flesvoeding na de prik, dat kalmeert.
  • Let op eventuele bijwerkingen. Een beetje koorts of een rode plek is normaal. Bel het consultatiebureau bij twijfel.
  • Lees je in over het Rijksvaccinatieprogramma. Op de website van het RIVM vind je duidelijke informatie.
  • Maak er een positieve ervaring van. Praat rustig tegen je baby en blijf zelf ook kalm.
“Een klein prikje, een groot gebaar van liefde en bescherming.”

Onthoud dat vaccineren een keuze is die je maakt uit liefde voor je kind. Het beschermt niet alleen je eigen baby, maar ook andere kinderen en volwassenen die niet gevaccineerd kunnen worden.

Samen zorgen we voor een gezondere wereld, één prik per keer. En als je twijfelt, praat erover met je verloskundige, kraamverzorgende of het consultatiebureau.

Ze staan voor je klaar om je te helpen. Veel succes met de voorbereidingen op het ouderschap. En onthoud: je doet het geweldig.

Elke stap die je neemt om je kind te beschermen, is een stap in de goede richting. Geniet van die eerste momenten samen, en van de kleine overwinningen onderweg. Want dat is waar het uiteindelijk om draait: liefde, zorg en bescherming.

Portret van Lisanne de Groot, kraamzorg specialist en moeder
Over Lisanne de Groot

Lisanne is moeder van drie en helpt al jaren ouders met het vinden van de perfecte babygeschenken.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Veiligheid & Hygiëne
Ga naar overzicht →