Pijnbestrijding tijdens de bevalling: Ruggenprik, TENS of lachgas?
Je bent zwanger en je hoofd zit vol vragen. Eén ervan is groot: hoe ga je om met die weeën?
De bevalling kan intensief zijn, en pijnbestrijding kan een wereld van verschil maken. Of je nu kiest voor een ruggenprik, TENS of lachgas, het gaat erom dat jij je veilig en comfortabel voelt. Laten we eens rustig bekijken wat er allemaal mogelijk is, zonder poespas.
Waarom kiezen voor pijnbestrijding?
De weeënpijn kan heftig oplopen. Sommige vrouwen vergeliken het met de zwaarste krampen ooit, anderen voelen het als een intense druk.
Het is niet iets om trots op te zijn als je het zonder doet, en het is niet iets om je voor te schamen als je het wel wilt. Pijnverlichting tijdens de bevalling helpt je om energie te bewaren voor het moment dat je je baby echt moet persen. Veel aanstaande moeders vragen zich af of pijnbestrijding de band met hun baby beïnvloedt.
Over het algemeen is het antwoord nee. De middelen die we hier bespreken zijn veilig en worden al jarenlang gebruikt in ziekenhuizen en geboortecentra.
Het gaat erom wat bij jou past. Denk ook na over hoe je de bevalling voor je ziet.
Wil je graag actief blijven bewegen? Of rustig ontspannen in bed? Jouw voorkeuren bepalen vaak welke vorm van pijnbestrijding het beste werkt.
Voor- en nadelen van de ruggenprik (epiduraal)
De ruggenprik, of epiduraal, is een bekende optie in het ziekenhuis. Het is een effectieve manier om weeënpijn te verlagen zonder dat je je suf voelt.
Hoe werkt een ruggenprik?
Veel vrouwen kiezen hier voor als de pijn oploopt en ze even op adem willen komen. Een anesthesioloog plaatst een klein slangetje in je rug, net boven het ruggenmerg. Via dit slangetje krijg je een lage dosis verdovingsmiddel toegediend. Je voelt de weeën nog wel als druk, maar de scherpe pijn neemt af.
Bijwerkingen
Je kunt meestal nog wel bewegen, afhankelijk van het type ruggenprik. Er zijn een paar dingen om rekening mee te houden.
Sommige vrouwen voelen zich wat misselijk of duizelig na de prik. Een enkele keer kan je bloedduidelijk dalen, wat een benauwd gevoel geeft.
“Een ruggenprik voelde voor mij als een warme deken. Ik kon eindelijk ontspannen en genieten van het moment.” – Een moeder uit Amsterdam
Ook kan het persen wat langer duren, omdat je de druk minder goed voelt. Je verloskundige of arts let hier goed op. De ruggenprik is een optie in het ziekenhuis.
Vraag je verloskundige of je in aanmerking komt. De kosten zijn meestal gedekt door je zorgverzekering, maar check dit even van tevoren.
Hoe werkt een TENS-apparaat?
Een TENS-apparaat is een klein apparaatje dat je thuis kunt gebruiken. Het geeft lichte stroomstootjes via plakkers op je rug.
Gebruik thuis
Dit stimuleert de zenuwen en kan de pijn minder heftig maken. Het is een populaire keuze voor vrouwen die graag natuurlijk willen blijven, maar wel wat ondersteuning willen.
Je plakt de elektroden op je onderrug, net boven je billen. Het apparaatje zit in een klein doosje dat je om je nek kunt hangen of in je broekzak kunt stoppen. Je kunt de intensiteit zelf regelen, van zacht tot stevig.
Effectiviteit
Veel vrouwen gebruiken TENS al vroeg in de bevalling, ook als je kiest voor het inleiden van de bevalling. Het effect verschilt per persoon.
Sommige vrouwen voelen direct verlichting, anderen merken weinig. Het is vooral effectief bij rugweeën, waarbij de pijn in je onderrug zit. Een TENS-apparaat kun je huren of kopen. Huur kost ongeveer €30-€50 voor een paar weken.
Kopen is mogelijk vanaf €50, afhankelijk van het merk. Tip: oefen met het apparaat voordat de drie fasen van de bevalling begint.
Zo went het gevoel en weet je hoe je het moet instellen.
Lachgas tijdens de bevalling
Lachgas is de laatste jaren steeds populairder geworden in Nederland. Het is een mild verdovingsmiddel dat je zelf kunt inhaleren via een masker.
Toediening
Het werkt snel en je bent er niet suf van. Veel vrouwen kiezen voor lachgas omdat ze graag actief willen blijven.
Je krijgt een masker of mondstuk aangeboden. Zodra je een wee voelt opkomen, adem je het lachgas in. Het duurt ongeveer 30 seconden voordat het werkt. Je voelt je wat lichter en de pijn neemt af.
Voorwaarden
Je kunt het masker zelf bedienen, dus je bepaalt zelf wanneer je het gebruikt.
Lachgas is beschikbaar in veel ziekenhuizen en geboortecentra. Het is veilig voor moeder en baby. Je kunt het combineren met andere vormen van pijnbestrijding, zoals een TENS-apparaat. De kosten zijn meestal inbegrepen in je zorgverzekering, maar check dit even.
“Lachgas gaf me de controle terug. Ik kon het masker pakken wanneer ik het nodig had.” – Een moeder uit Utrecht
Pompje met Remifentanil
Remifentanil is een sterk pijnstillend middel dat via een pompje wordt toegediend.
Werking
Het is een optie in het ziekenhuis, vooral voor vrouwen die een ruggenprik niet willen of kunnen krijgen. Het werkt snel en je kunt het zelf regelen met een knopje. Je krijgt een infuus in je arm of hand. Via een pompje krijg je kleine doses remifentanil toegediend.
Risico's
Je kunt zelf een knop indrukken zodra je een wee voelt opkomen. Het middel werkt binnen enkele seconden en houdt ongeveer een paar minuten aan.
Je voelt je wat suf, maar bent wel bij bewustzijn. Remifentanil kan misselijkheid en duizeligheid veroorzaken.
Het kan ook je ademhaling beïnvloeden, dus je wordt goed in de gaten gehouden. Het is niet geschikt voor alle vrouwen, dus bespreek dit met je verloskundige. De kosten zijn meestal gedekt door je zorgverzekering.
Tip: lees je alvast in over de ruggenprik en de werking ervan, zodat je weet wat je kunt verwachten tijdens de bevalling.
Natuurlijke en alternatieve pijnbestrijding
Naast medische opties zijn er veel natuurlijke manieren om pijn te verlichten.
Warm water
Deze methoden kun je combineren met andere vormen van pijnbestrijding of als alternatief gebruiken. Een warm bad of douche kan enorm helpen. Het warme water ontspant je spieren en verlicht de pijn. Veel geboortecentra hebben baden beschikbaar, of je kunt er thuis een nemen.
Ademhalingsoefeningen
Het water moet niet te heet zijn, ongeveer 37 graden. Goede ademhaling is essentieel tijdens de bevalling.
Hypnobirthing
Diepe, rustige ademhaling kan de pijn verminderen en je helpen ontspannen. Oefen dit al in de zwangerschap, bijvoorbeeld via een cursus of app.
“Hypnobirthing hielp me om de weeën als golven te zien. Ik voelde me sterker dan ooit.” – Een moeder uit Rotterdam
Hypnobirthing is een methode waarbij je leert om te ontspannen via visualisaties en affirmaties. Veel vrouwen ervaren hierdoor een rustigere bevalling. Je kunt een cursus volgen of zelf oefenen met een boek of app.
Onthoud: er is geen goed of fout. Kies wat bij jou past en bespreek je wensen met je verloskundige. Je staat er niet alleen voor.