Hoge bloeddruk aan het einde van de zwangerschap: Symptomen van pre-eclampsie
Wat is een normale bloeddruk tijdens de zwangerschap?
Je bloeddruk verandert enorm veel tijdens je zwangerschap. Dat is normaal, maar het kan ook best spannend zijn om te zien hoe die getalletjes op en neer gaan. Je lichaam werkt keihard om je kleintje van genoeg bloed en voedingsstoffen te voorzien.
Daar hoort een andere bloeddruk bij. Een gezonde bloeddruk voor een volwassene is lager dan 140/90 mmHg.
Tijdens de zwangerschap is dit een belangrijk richtpunt, maar je arts of verloskundige kijkt vooral naar jouw persoonlijke situatie. Ze meten je bloeddruk bij elk bezoekje aan de verloskundige of het ziekenhuis.
Meestal doen ze dit met een bloeddrukmeter om je bovenarm. Thuis kun je dit ook meten met een apparaatje dat je om je pols of bovenarm doet. Een bloeddrukmeter voor thuis is vaak al te koop vanaf €40 tot €70.
Bovendruk en onderdruk
Die twee getallen kunnen verwarrend zijn. De bovendruk (het eerste getal) laat zien hoeveel druk er op je bloedvaten staat als je hart samentrekt.
De onderdruk (het tweede getal) laat de druk zien tussen de slagen door, als je hart ontspant. Tijdens je zwangerschap zorgt je lichaam ervoor dat je bloedvaten wat slapper worden. Dit helpt om genoeg bloed naar je baarmoeder te sturen. Je bloeddruk gaat vaak omlaag rond week 20.
Bloeddrukdaling in het tweede trimester
Je lichaam maakt extra bloed aan en je bloedvaten verwijden zich. Dit zorgt voor een lage bloeddruk.
Je kunt je hierdoor wat duizelig of moe voelen. Vanaf week 24 tot 28 stroomt je bloed makkelijker door je lichaam.
Daarna, in het derde trimester, kan je bloeddruk weer stijgen naar je niveau van vóór de zwangerschap. Soms gaat die stijging te snel of te hoog. Dat is waar we alert op moeten zijn.
Symptomen van zwangerschapshypertensie
Zwangerschapshypertensie betekent dat je bloeddruk te hoog is, maar dat er geen eiwit in je urine zit. Het is een waarschuwing dat je lichaam het zwaar heeft.
Het vervelende is: je voelt vaak niks. Je kunt je prima voelen, terwijl je bloeddruk al te hoog is. Daarom is die regelmatige meting zo belangrijk.
Toch zijn er signalen die je lichaam soms wel geeft. Luister goed naar jezelf.
Jij kent je lichaam het beste. Als je klachten krijgt die je normaal niet hebt, bel dan altijd je verloskundige of het ziekenhuis. Vooral aan het einde van je zwangerschap, vanaf week 37, verandert er veel in je lichaam.
Hoofdpijn
Een hoofdpijn die niet weggaat met paracetamol of rust is nooit normaal. Een doffe pijn in je hoofd die aanhoudt, kan een teken zijn.
Zeker als je deze hoofdpijn niet kent van jezelf. Voelt het alsof er een strakke band om je hoofd zit?
Sterretjes zien
Of heb je last van bonkende pijn achter je ogen? Dit zijn signalen om serieus te nemen. Neem rust en meet je bloeddruk als dat kan. Heb je opeens flitsen of sterretjes voor je ogen als je opstaat of beweegt?
Dit kan komen door een kortdrukte moment, maar als het vaker gebeurt of langer duurt, is het een alarmsymptoom. Het kan duiden op een hoge bloeddruk die je ogen beïnvloedt.
Vocht vasthouden (oedeem)
Soms gaat dit ook samen met wazig zien. Laat dit altijd nakijken. Je bent zwanger, dus een beetje vocht vasthouden hoort erbij.
Je enkels zijn dikker en je schoenen knellen. Maar het gaat verder als je ineens heel snel veel aankomt (meer dan 1 kilo per week), of als je dikke vingers hebt die niet meer uit je ringen passen.
Ook als je boven je enkels drukken achterlaat (putjes), is het slim om dit te melden. Dit kan wijzen op een beginnende pre-eclampsie.
Wat is pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging)?
Pre-eclampsie, vroeger zwangerschapsvergiftiging genoemd, is een ernstige aandoening. Het ontstaat meestal na de 20e week van je zwangerschap.
Het is meer dan alleen een hoge bloeddruk. Het betekent dat je lichaam niet goed reageert op de zwangerschap en dat je organen, zoals je nieren, te veel druk krijgen. Dit kan gevaarlijk zijn voor jou en je baby. Het is de reden waarom we je bloeddruk zo nauwlettend in de gaten houden.
Het grootste verschil met alleen een hoge bloeddruk (zwangerschapshypertensie) is de aanwezigheid van eiwit in je urine. Je nieren werken dan niet meer goed en laten eiwit door.
Een verloskundige kan dit testen met een staafje in je urine. Als dit positief is en je bloeddruk is hoog, spreken we van pre-eclampsie.
Eiwit in de urine
Dit kan plotseling ontstaan, ook als je je eerder goed voelde. Dit is het belangrijkste kenmerk naast de hoge bloeddruk. Je nieren zouden geen eiwit mogen doorlaten.
Als ze dat wel doen, is er iets mis met de filterfunctie. Dit zorgt ervoor dat je lichaam vocht vasthoudt en je bloeddruk nog verder stijgt.
Verschil tussen hypertensie en pre-eclampsie
Je verloskundige of arts zal dit regelmatig controleren. Je kunt een hoge bloeddruk hebben zonder de ziekte pre-eclampsie. Dan praten we over zwangerschapshypertensie.
Dit kan vervelend zijn, maar is vaak minder acuut gevaarlijk. Pre-eclampsie is het plaatje van hoge bloeddruk + eiwitverlies + soms andere klachten zoals pijn bovenin de buik of misselijkheid.
Bij pre-eclampsie is de kans op complicaties groter en is medisch toezicht essentieel.
Risico's voor moeder en baby
Het is belangrijk om te weten waarom we hier zo alert op zijn.
Pre-eclampsie kan zorgen voor problemen bij jou en je kindje. De hoge bloeddruk vernauwt je bloedvaten. Dit zorgt voor een verminderde doorbloeding van je organen en die van je baby.
Je lichaam probeert dit te compenseren, maar het lukt niet altijd. Vooral de placenta, de verbinding tussen jou en je baby, heeft hieronder te lijden.
De placenta geeft zuurstof en voedingsstoffen door. Als de bloedtoevoer minder wordt, krijgt je baby niet genoeg.
Verminderde doorbloeding placenta
Dit kan groei beïnvloeden. De dokters houden dit goed in de gaten met echo's. Ze meten de groei van je baby en de bloedstroom in de navelstreng. Door de vernauwde bloedvaten en de hoge druk, kan de placenta zijn werk niet goed doen.
Je baby krijgt minder zuurstof en voedingsstoffen binnen. Dit is de kern van het gevaar.
Groeiachterstand baby
Je baby kan hierdoor minder goed groeien. Dit heet een groeiachterstand. Dit proberen we te voorkomen door goed toezicht en indien nodig vroeg in te leiden.
Als je baby minder goed groeit dan verwacht op de echo, kan dit een gevolg zijn van de pre-eclampsie.
Vroeggeboorte
De placenta werkt dan niet optimaal. Je verloskundige of gynaecoloog zal de groei van je baby extra controleren. Als de groei te veel achterblijft, is het vaak veiliger voor de baby om geboren te worden, ook als je nog niet bij de mijlpaal van 37 weken bent aangekomen.
Soms is het nodig om de bevalling in te leiden voordat je 40 weken bent.
Dit doen we om te voorkomen dat de toestand van moeder of baby verslechtert. Een vroeggeboorte kan betekenen dat je baby even moet wennen aan het leven buiten de baarmoeder. Een baby die geboren wordt na 37 weken, wordt gezien als 'op tijd'. Daarom wordt er vaak gestreefd om de zwangerschap zo lang mogelijk te rekken, maar soms is een vroegere geboorte de beste keuze.
Behandeling en medisch ingrijpen
Als bij jou pre-eclampsie is vastgesteld, ben je niet meer onder de hoede van alleen de verloskundige. Je zult worden overgedragen aan een gynaecoloog in het ziekenhuis.
Zij hebben de expertise om jou en je baby goed te begeleiden. De behandeling hangt af van hoe ver je bent in je zwangerschap en hoe ernstig de klachten zijn. Het doel is altijd om de zwangerschap zo lang mogelijk te laten duren tot minimaal 37 weken, maar wel op een veilige manier voor jullie allebei.
Dit betekent dat je vaak vaker moet komen voor controles, of dat je soms zelfs moet opnemen in het ziekenhuis voor observatie bij een medische indicatie.
Bloeddrukverlagende medicatie
Als je bloeddruk te hoog oploopt, kunnen artsen medicijnen geven om deze te verlagen. Dit zijn medicijnen die specifiek veilig zijn tijdens de zwangerschap. Ze zorgen ervoor dat de druk op je bloedvaten vermindert, waardoor de kans op beschadiging van je organen kleiner wordt. Je bloeddruk wordt dan continu in de gaten gehouden.
Soms is het nodig om in het ziekenhuis te blijven slapen. Dit klinkt heftig, maar het is voor je eigen veiligheid.
Ziekenhuisopname
In het ziekenhuis kunnen ze je 24 uur per dag in de gaten houden. Ze meten je bloeddruk om de paar uur, controleren je urine en luisteren naar je klachten. Zo kunnen ze direct ingrijpen als het nodig is.
Als de klachten ernstig worden of de groei van je baby te veel achterblijft, is de beste behandeling nog steeds de bevalling.
Inleiden van de bevalling
De oorzaak van de pre-eclampsie verdwijnt namelijk direct na de geboorte van de placenta. De artsen zullen dan besluiten om de bevalling in te leiden. Dit kan met een ballon of met medicijnen.
Dit gebeurt vaak vanaf 37 weken, maar soms eerder als het echt nodig is. Jij en je baby zijn dan veiliger in het ziekenhuis dan in je buik.