Anticonceptie na de zwangerschap: Welke opties zijn veilig bij borstvoeding?
Je bent net moeder geworden en de wereld staat op z’n kop.
Tussen de luiers, de voedingen en het heerlijke geknuffel met je kleintje, sluimert er iets anders op de achtergrond: je vruchtbaarheid. Voordat je het weet, ben je weer zwanger terwijl je net aan het genieten bent van je newborn. Anticonceptie na de zwangerschap is dus essentieel, zeker als je borstvoeding geeft.
Je wilt immers rustig kunnen wennen aan je nieuwe rol zonder direct weer zwanger te raken. Laten we samen op een relaxte manier bekijken welke opties er zijn, zodat je een keuze kunt maken die bij jou en je baby past.
Waarom direct nadenken over anticonceptie?
Je lichaam is na de bevalling hard aan het werk om te herstellen. Tegelijkertijd begint je hormoonhuishouding aan een enorme rollercoaster.
Vruchtbaarheid na de bevalling
Dat proces noemen we ontzwangeren. Je lichaam moet weer terug naar een ritme zonder zwangerschapshormonen.
En juist in die periode kan je vruchtbaarheid onverwachts snel terugkomen. Je eerste eispreding kan soms al optreden voordat je weer ongesteld bent, wat veel vrouwen verrast. Het is een fabeltje dat je pas weer vruchtbaar bent als je eerste menstruatie voorbij is.
Je ovulatie kan eerder plaatsvinden dan je denkt. Zonder anticonceptie ben je dus direct weer in de gevaarzone voor een nieuwe zwangerschap, ook al geef je borstvoeding. Dat kan fysiek zwaar zijn en emotioneel intensief. Veel moeders kiezen ervoor om direct na de bevalling na te denken over anticonceptie.
Dit geeft rust in huis. Je hoeft je geen zorgen te maken over een ongeplande zwangerschap terwijl je net bent begonnen aan je kraamtijd.
Bovendien is je lichaam nog aan het herstellen; een nieuwe zwangerschap kort na een bevalling kan belastend zijn. Denk ook na over je gezinssamenstelling.
Wil je een klein leeftijdsverschil of juist wat meer ruimte? Anticonceptie geeft je de controle over je planning. Het helpt je om bewuste keuzes te maken voor de toekomst, zonder dat je je druk hoeft te maken over een onverwachte zwangerschap.
Anticonceptie zonder hormonen
Niet iedereen zit te wachten op extra hormonen, zeker niet als je net een kindje hebt gekregen. Gelukkig zijn er uitstekende opties die geen hormonen bevatten.
Koperspiraal
Deze zijn veilig voor je melkproductie en geven je lichaam de rust om te herstellen. De koperspiraal is een kleine T-vormige plastic staafje met koperdraad eromheen. Het voorkomt dat zaadcellen de eicel bereiken en bevruchting tegen.
Een koperspiraal kan vanaf 10 tot 12 weken na de bevalling worden geplaats. Dit is een veilig moment voor je baarmoeder.
Het grote voordeel: geen hormonen, dus geen invloed op je stemming of borstvoeding.
Condooms
Je kunt hem vaak al laten plaatsen als je lichaam voldoende hersteld is. De koperspiraal gaat lang mee: tot wel 5 tot 10 jaar, afhankelijk van het type. De kosten liggen rond de €100 tot €200, inclusief plaatsing bij de huisarts of gynaecoloog. Sommige vrouwen merken dat de menstruatie iets heviger wordt, maar dat is per persoon verschillend.
Condooms zijn een klassieker en superhandig na de bevalling. Ze zijn direct beschikbaar, goedkoop en bieden ook bescherming tegen soa’s.
Je betaalt ongeveer €5 tot €10 voor een verpakking van 12 condooms. Ideaal voor stellen die even geen hormonen willen of nog aan het wennen zijn aan hun lichaam na de zwangerschap. Het nadeel is dat je ze elke keer moet gebruiken en dat het soms praktisch niet uitkomt, zeker als je net een baby in je armen hebt.
Pessarium
Toch blijft het een betrouwbare keuze, vooral in de eerste maanden na de bevalling als je nog aan het herstellen bent.
Een pessarium is een rubberen kapje dat in de vagina wordt geplaatst, vaak in combinatie met zaaddodende gel. Het sluit de baarmoedermond af. Je kunt het meerdere keren gebruiken en het bevat geen hormonen.
De kosten liggen rond de €20 tot €30 voor een setje, inclusief gel. Je moet het wel op de juiste manier inbrengen en verwijderen.
Het is handig om dit eerst even te laten zien door een verloskundige of huisarts, vooral na een bevalling. Het pessarium is een fijne optie als je op zoek bent naar iets tijdelijks zonder hormonen.
Veilige hormonale opties tijdens borstvoeding
Veel moeders die borstvoeding geven, kiezen voor hormonale anticonceptie omdat het praktisch is en betrouwbaar. Maar welke opties zijn veilig voor je melkproductie?
De minipil (progestageen)
De keuze hangt af van je voorkeuren en je lichaam. De minipil bevat alleen progestageen, een lage dosis hormoon.
De minipil bevat alleen progestageen en heeft geen invloed op de melkproductie.
Het is de meest bekende optie voor vrouwen die borstvoeding geven. Het hormoon zorgt ervoor dat het slijm in de baarmoedermond dikker wordt, zodat zaadcellen niet makkelijk doordringen. Ook remt het de eisprong soms, maar dat is niet het hoofdmechanisme.
Hormoonspiraal
Je moet de pil elke dag innemen, liefst op dezelfde tijd. De kosten zijn ongeveer €5 tot €10 per maand, afhankelijk van je verzekering. Vrouwen die borstvoeding geven, merken vaak dat de minipil geen effect heeft op de melkproductie, wat het een veilige keuze maakt. De hormoonspiraal, zoals de Mirena, is een kleine staafje dat in de baarmoeder wordt geplaatst.
Het geeft een lage dosis progestageen af, rechtstreeks in de baarmoeder. Dit heeft weinig tot geen effect op je melkproductie.
Prikpil en implantaat
De hormoonspiraal gaat tot 5 jaar mee en kost ongeveer €150 tot €250, inclusief plaatsing. Je kunt de hormoonspiraal vaak al na 6 tot 8 weken na de bevalling laten plaatsen, afhankelijk van hoe je lichaam herstelt.
Het is discreet, je merkt er weinig van en het is zeer betrouwbaar. De prikpil (Depo-Provera) is een injectie die je elke 12 weken krijgt. Het bevat progestageen en is veilig tijdens borstvoeding.
De kosten liggen rond de €30 tot €50 per injectie. Het implantaat is een dun staafje onder de huid van je bovenarm, dat tot 3 jaar werkt.
De kosten zijn ongeveer €150 tot €200. Beide opties zijn handig als je geen dagelijkse pil wilt innemen. Sommige vrouwen merken dat ze onregelmatig bloeden de eerste maanden, maar dat trekt vaak bij. Je arts kan je helpen kiezen wat bij je past.
Anticonceptie bij flesvoeding
Als je flesvoeding geeft, heb je meer opties dan wanneer je borstvoeding geeft.
De combinatiepil
Je hoeft namelijk geen rekening te houden met je melkproductie. Je kunt kiezen voor combinatiepillen die zowel oestrogeen als progestageen bevatten. De combinatiepil bevat oestrogeen en progestageen. Het onderdrukt de eisprong en zorgt voor een dunnere baarmoederslijmvlies.
Je neemt de pil dagelijks in, met een stopweek elke maand. De kosten zijn vergelijkbaar met de minipil: ongeveer €5 tot €10 per maand.
Anticonceptiering
Je kunt starten met de combinatiepil vanaf 3 weken na de bevalling, als je geen borstvoeding geeft en je weer voorzichtig wilt denkt aan sporten na de bevalling.
Je lichaam is dan al iets hersteld, maar overleg altijd met je arts of verloskundige. De anticonceptiering, zoals de NuvaRing, is een flexibel ringetje dat je inbrengt in de vagina. Het geeft hormonen af en werkt drie weken.
Je verwisselt de ring elke maand. De kosten zijn ongeveer €15 tot €25 per maand.
Het is een handige optie als je geen dagelijkse pil wilt innemen. Je kunt de ring vaak al na 3 weken na de bevalling gebruiken, mits je geen borstvoeding geeft. De anticonceptiepleister plak je op je huid en geeft hormonen af via de huid.
Anticonceptiepleister
Je wisselt de pleister elke week, en na drie weken neem je een week rust.
De kosten zijn ongeveer €15 tot €25 per maand. Het is een fijne optie voor vrouwen die geen pil willen innemen, maar wel hormonale bescherming willen.
Net als de combinatiepil is de pleister alleen geschikt als je geen borstvoeding geeft.
Je start meestal 3 weken na de bevalling, afhankelijk van je fysieke herstel na de bevalling.
Wanneer kun je starten met anticonceptie?
Het moment van starten hangt af van je lichaam en je voorkeuren. Sommige vrouwen willen direct na de bevalling beginnen, anderen wachten liever tot na de nacontrole.
Direct na de bevalling
Je kunt met sommige methoden direct na de bevalling starten. Condooms zijn meteen beschikbaar. Een koperspiraal kan vanaf 10 tot 12 weken worden geplaatst.
De minipil mag je soms al innemen vanaf de eerste dag na de bevalling, maar overleg dit altijd met je arts, zeker als je je afvraagt wanneer je eerste menstruatie na de bevalling komt.
Na de nacontrole bij de verloskundige
Direct starten geeft je gemoedsrust, vooral als je niet snel weer zwanger wilt worden. Je lichaam is nog aan het herstellen, dus kies een methode die niet te belastend is. De nacontrole is meestal 6 tot 8 weken na de bevalling. Dit is een goed moment om te bespreken welke anticonceptie bij je past.
Je verloskundige kan je lichamelijk nakijken en advies geven over spiraaltjes of pillen. Ze kan ook een spiraal plaatsen, als dat nodig is.
Plan deze afspraak ruim van tevoren. Zo heb je tijd om na te denken en eventuele vragen te stellen. Het is ook een moment om je herstel te bespreken en te kijken of je lichaam klaar is voor anticonceptie.
Definitieve anticonceptie (Sterilisatie)
Als je zeker weet dat je geen kinderen meer wilt, is sterilisatie een optie. Dit is een definitieve keuze, dus denk er goed over na.
Sterilisatie bij de vrouw
Je kunt kiezen voor sterilisatie bij de vrouw of bij de man. Bij vrouwelijke sterilisatie worden de eileiders afgebonden of doorgesneden. Dit gebeurt meestal onder algehele narcose of ruggenprik.
De ingreep duurt ongeveer 30 minuten en je kunt vaak dezelfde dag naar huis.
Sterilisatie bij de man (vasectomie)
De kosten zijn ongeveer €500 tot €1000, afhankelijk van je verzekering. Je kunt dit laten doen na de bevalling, bijvoorbeeld tijdens een keizersnede of na de nacontrole. Het is een veilige ingreep, maar onomkeerbaar. Overleg met je arts of dit bij je past.
Een vasectomie is een eenvoudige ingreep bij de man, waarbij de zaadleiders worden doorgesneden. Het duurt ongeveer 30 minuten en gebeurt onder lokale verdoving.
De kosten zijn ongeveer €300 tot €600. Het herstel is snel: meestal binnen een paar dagen. De man kan dit laten doen na de bevalling van zijn partner.
Het is een veilige en definitieve optie voor stellen die geen kinderen meer willen.
Je hoeft je geen zorgen te maken over anticonceptie meer. Onthoud dat anticonceptie een persoonlijke keuze is. Praat erover met je partner, je arts of verloskundige. Kies wat bij jouw lichaam en leven past, zodat je kunt genieten van je kleintje zonder zorgen.