Vacuümpomp bevalling: Wanneer wordt deze gebruikt en wat zijn de gevolgen?

Portret van Lisanne de Groot, kraamzorg specialist en moeder
Lisanne de Groot
Moeder en kraamzorg specialist
Bevalling & Geboorte · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Een bevalling kan soms een andere wending nemen dan je had gehoopt.

Misschien ben je uitgeput, of laat de baby even op zich wachten. Dan kan een vacuümpomp helpen om je kindje veilig ter wereld te brengen.

Het klinkt misschien eng, maar het is een veelgebruikte en veilige methode. In dit artikel lees je precies wanneer deze kunstverlossing wordt ingezet en wat je kunt verwachten, voor zowel jou als je baby.

Wat is een vacuümpomp bevalling?

Een vacuümpomp bevalling is een vorm van kunstverlossing. Het betekent dat je baby met behulp van een apparaat wordt geboren, in plaats van alleen door persweeën. De techniek heet officieel vacuümextractie.

Het is een veilige en bewezen methode die al tientallen jaren wordt gebruikt.

Het apparaat bestaat uit een zachte, kunststof cup die op het hoofdje van de baby wordt geplaatst. De cup is verbonden aan een zuigpomp.

De verloskundige of gynaecoloog pompt de cup vacuüm, waardoor er een lichte zuigkracht ontstaat. Tegelijkertijd helpen je weeën en je eigen perskracht mee. De baby wordt als het ware een klein beetje meegetrokken tijdens een wee.

Een vacuümpomp is nooit de eerste keuze. Het wordt alleen gebruikt als dit voor jou en je baby veiliger is dan afwachten.

Zo ontstaat er een samenwerking tussen de pomp, je lichaam en de verloskundige.

De cup is verkrijgbaar in verschillende maten, passend bij de grootte van het babyhoofdje. De verloskundige kiest de juiste maat om beschadiging te voorkomen. De zuigkracht is beperkt en wordt continu in de gaten gehouden. Het is een tijdelijke hulp, meestal duurt de hele procedure niet langer dan enkele minuten.

Wanneer wordt een vacuümpomp gebruikt?

Er zijn een aantal specifieke situaties waarin een vacuümpomp wordt ingezet. De belangrijkste reden is altijd de veiligheid van moeder en kind.

Je verloskundige of arts bespreekt dit altijd met je. Een bevalling kan lang duren. Na uren persen kun je compleet uitgeput raken.

Uitputting van de moeder

Je hebt geen energie meer over om je kindje de laatste duw te geven.

Een vacuümpomp kan dan net dat beetje extra hulp bieden. Zo voorkom je dat je nog langer moet doorpersen, wat je krachten volledig zou uitputten. Soms geeft de baby stresssignalen.

Foetale nood

De hartslag kan dalen tijdens een wee. Dit is een teken dat de baby het zwaar heeft.

De verloskundige of arts wil de baby dan sneller ter wereld brengen.

Niet vorderende uitdrijving

De vacuümpomp is een snelle manier om hierbij te helpen, zonder dat meteen een keizersnede nodig is. De baby kan dan sneller ademhalen en herstellen. De ontsluiting is volledig, de weeën zijn goed, maar de baby komt niet verder. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

Misschien ligt de baby in een stuitligging of is het hoofdje nog niet goed ingedaald. De vacuümpomp kan helpen om de baby verder naar beneden te brengen.

Het is een manier om de bevalling weer op gang te helpen. De keuze voor een vacuümpomp wordt altijd samen met je besproken. Je krijgt uitleg over de procedure en de risico's.

Als je wilt, kun je ook vragen om een keizersnede. Dit hangt af van de situatie en wat het veiligst is.

Hoe verloopt een bevalling met een vacuümpomp?

De procedure is vrij snel en gestructureerd. Je bent meestal al op de verloskamer en hebt weeën opvangmiddelen zoals ruggenprik of ballon. De verloskundige of gynaecoloog legt stap voor stap uit wat er gaat gebeuren.

Plaatsen van de cup

De verloskundige kiest de juiste cupmaat. Ze brengt de cup voorzichtig aan op het hoofdje van je baby.

De cup wordt vacuüm gezogen, maar de zuigkracht wordt langzaam opgebouwd. Dit voelt een beetje als een trekkerig gevoel.

Weeën en persen

Je voelt geen pijn van de cup zelf. De verloskundige controleert of de cup goed zit en niet verschuift. Zodra de cup goed zit, begint de actieve fase.

Je krijgt een wee en moet persen. Tegelijkertijd trekt de verloskundige zachtjes aan de cup.

De knip (episiotomie)

Dit gebeurt alleen tijdens de wee. Zo werken jullie samen: jij perst, de verloskundige helpt en de wee doet het grootste werk. Meestal zijn drie tot vijf weeën voldoende. Soms is er extra ruimte nodig.

Als het hoofdje geboren wordt, kan de verloskundige een knipje maken. Dit heet een episiotomie.

Het is niet altijd nodig, maar soms wel. De knip wordt gemaakt om scheuren te voorkomen.

Na de geboorte worden de hechtingen gezet. Een vacuümpomp verhoogt de kans op een knip, maar het hangt af van je situatie. De hele procedure duurt meestal niet langer dan 10 tot 20 minuten. Je bent er intensief bij betrokken, maar de verloskundige begeleidt je stap voor stap bij de verzorging en het herstel van hechtingen.

Gevolgen en herstel voor de moeder

Na een vacuümpompbevalling heeft je lichaam tijd nodig om te herstellen. Het is een intense ervaring, zowel fysiek als mentaal.

Als er een episiotomie is gemaakt, krijg je hechtingen. Deze worden gehecht met oplosbare draad. De eerste dagen kunnen de hechtingen pijn doen. Een zitbadje of een kussentje kan verlichting geven.

Hechtingen en pijn

Pijnstillers zoals paracetamol mogen altijd. De hechtingen genezen meestal binnen twee weken.

Door de drie fasen van de bevalling en de hulp van de vacuümpomp kan je bekkenbodem extra belast zijn.

Bekkenbodemklachten

Je kunt last krijgen van een zwaar gevoel, pijn of moeite met ophouden van urine. Oefeningen voor de bekkenbodem kunnen helpen, zeker als je bent bevallen van een tweeling. Een bekkenbodemfysiotherapeut kan je hierbij begeleiden.

Het is normaal om hier aandacht aan te besteden na een kunstverlossing. Een bevalling met een vacuümpomp kan anders voelen dan je had gehoopt.

Emotionele impact

Misschien voelt het alsof je lichaam het niet heeft gedaan. Dit is een normale reactie. Praat erover met je partner, verloskundige of een doula.

Het helpt om je verhaal te delen. Sommige moeders voelen opluchting, anderen voelen verdriet.

Beide mogen er zijn. Neem de tijd om te herstellen.

Rust uit, eet goed en laat je helpen. Kraamcadeaus zoals comfortabele kussens of een zacht dekentje kunnen je eerste dagen extra fijn maken.

Gevolgen voor de baby na een vacuümbevalling

De baby heeft ook een intense ervaring gehad. De meeste baby's herstellen snel, maar er kunnen kleine klachten zijn.

Bult op het hoofd

Door de zuigkracht van de cup ontstaat er een bult of zwelling op het hoofdje.

Hoofdpijn en misselijkheid

Dit heet een caput. Het ziet er soms eng uit, maar het is onschuldig. De bult verdwijnt vanzelf binnen een paar dagen.

Het is geen blauwe plek, maar vocht dat onder de huid zit. Sommige baby's zijn de eerste dagen wat huilerig of misselijk.

Geelzien

Dit kan komen door de druk op het hoofdje. De baby kan moeite hebben met drinken. Geef kleine beetjes en rust veel. De verloskundige houdt dit in de gaten.

Bij sommige baby's ontstaat geelzien na een vacuümpompbevalling. Dit komt vaker voor bij kunstverlossingen.

Het is meestal onschuldig en geneest vanzelf. De baby moet dan soms onder een blauwe lamp. De verloskundige of kinderarts controleert dit.

De meeste baby's zijn na een vacuümpompbevalling snel weer stabiel. Ze mogen direct bij je op de borst liggen. Het huid-op-huidcontact helpt bij de binding en het herstel.

Portret van Lisanne de Groot, kraamzorg specialist en moeder
Over Lisanne de Groot

Lisanne is moeder van drie en helpt al jaren ouders met het vinden van de perfecte babygeschenken.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Bevalling & Geboorte
Ga naar overzicht →