Tandartsbezoek met een baby: Wanneer moet het eerste tandje gecontroleerd worden?

Portret van Lisanne de Groot, kraamzorg specialist en moeder
Lisanne de Groot
Moeder en kraamzorg specialist
Lifestyle & Modern Ouderschap · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Je baby heeft net dat allereerste melktandje doorgebroken en je staat voor een nieuwe mijlpaal: de eerste tandartsafspraak. Het voelt misschien als een big deal, maar het is eigenlijk heel normaal en zelfs belangrijk.

Je hoeft niet te wachten tot er een gaatje zichtbaar is of tot je kind pijn heeft, net zoals je bij het loslaten bij een oppas ook stap voor stap vertrouwen opbouwt.

## Wanneer is het tijd voor het eerste tandartsbezoek? Je hoeft niet te wachten tot je kind drie jaar is en stampend de praktijk binnenkomt. De vuistregel is simpel: zodra het eerste tandje zichtbaar is, mag je de tandarts bellen. De meeste ouders plannen die afspraak rond de eerste verjaardag van hun kind. Dat is een handig moment omdat er dan vaak al meerdere tandjes zijn doorgebroken en je kindje net die eerste stapjes zet in de wereld van vaste voeding.
De richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Kindertandartsen (NVK) is duidelijk: plan het eerste bezoek rond de doorbraak van het eerste tandje of uiterlijk rond de eerste verjaardag.
Eerste keer tandarts baby? Het is vooral een kennismaking. De tandarts kijkt of de tandjes goed staan, of er voldoende ruimte is en geeft je direct tips voor de dagelijkse verzorging. Wanneer tandarts baby? Niet te laat, want vroeg signaleren van problemen is het halve werk. Het eerste tandje doorbreken is het perfecte moment om te starten met preventieve zorg. ## Waarom is vroege controle van het melkgebit belangrijk? Veel ouders denken: "Het zijn toch maar melktandjes, die vallen er wel uit." Klopt, maar een gezond melkgebit is de basis voor een gezond blijvend gebit. Een vroege melkgebit controle voorkomt problemen nu én later. Een veelvoorkomend probleem bij baby’s is zuigflescariës, oftewel tandbederf door langdurig zuigen aan een flesje met melk of sap. Dit ontstaat snel als je baby ’s nachts een flesje krijgt en de melk langdurig op de tanden blijft liggen. Door op tijd langs te gaan, leer je niet alleen de tandarts kennen, maar went je kind ook aan de omgeving. De eerste afspraak is vaak gewoon op schoot bij de ouder. Geen gekke instrumenten, geen pijn. Gewoon even kijken. Die gewenning aan de tandarts is goud waard voor later. Daarnaast krijg je direct advies over het poetsen: hoe begin je, welke tandpasta gebruik je en hoe vaak? Je bent niet de eerste ouder die denkt dat één keer per dag poetsen genoeg is, maar de richtlijn is twee keer per dag. ## Hoe bereid je je baby voor op de tandarts? Een bezoek aan de tandarts hoeft geen strijd te worden. Thuis oefenen met in de mond kijken is de beste voorbereiding. Maak er een spelletje van: zing een leuk liedje terwijl je even snel de mond inspecteert. Gebruik een speciale babytandenborstel met een zacht borstelkopje, ook al zijn er maar een of twee tandjes. Zo went je kind aan het gevoel van iets in de mond. Lees boekjes over het tandartsbezoek. Er zijn talloze prentenboeken speciaal voor peuters en kleuters over een bezoekje aan de tandarts. Denk aan boekjes waarin een dierengenezer of een vriendelijke tandarts wordt geïntroduceerd. Zelf het goede voorbeeld geven is minstens zo belangrijk. Laat je kind zien dat jij rustig je tanden poetst en regelmatig naar de tandarts gaat. Kinderen spiegelen gedrag. Als jij ontspannen bent, is de kans groter dat je kind dat ook is.
  • Thuis oefenen: speel 'tandartsje' met een speelgoedsetje.
  • Lees voor: kies een boekje over een tandartsbezoek.
  • Gewoonte: laat je kind zien dat jij poetst en flosst.
## Wat doet de tandarts tijdens de eerste afspraak? De eerste afspraak is meestal kort en rustig. De tandarts of preventieassistent neemt de tijd. Je kindje mag gewoon op schoot bij jou zitten. De tandarts inspecteert het mondje met een kleine spiegel en een lampje. Er wordt gekeken naar de stand van de tandjes, de vorming van het kaakbeen en of er al sprake is van beginnend tandbederf. De tandarts geeft je direct poetsinstructies op maat. Voor een baby met één of twee tandjes is de techniek anders dan voor een peuter met een vol gebit. Ook ontvang je voedingsadvies. Hoe ga je om met tussendoortjes? Welke producten bevatten veel suiker en zijn schadelijk voor de melktandjes? De tandarts kan ook fluoride lak aanbrengen om de tandjes extra te beschermen tegen gaatjes, dit is een pijnloze behandeling die vaak al bij het eerste bezoek wordt aangeboden. ## Kosten en vergoedingen voor de kindertandarts Goed nieuws: voor kinderen tot 18 jaar zijn tandartskosten volledig gedekt door de basisverzekering. Dat betekent dat het eerste bezoek, de controle, eventuele röntgenfoto’s en fluoridebehandelingen niets extra’s kosten. Je hoeft hiervoor geen aanvullende verzekering af te sluiten. Dit is een enorme opluchting voor veel ouders, zeker in de periode waarin je veel uitgeeft aan kraamcadeaus, babykleding en andere babyspullen.
De Rijksoverheid geeft aan dat tandartskosten voor kinderen tot 18 jaar volledig worden vergoed vanuit de basisverzekering.
Let wel op: dit geldt voor reguliere mondzorg. Orthodontie of specifieke behandelingen kunnen andere regels hebben, maar voor de basiscontrole en eenvoudige behandelingen zit je goed. Je hoeft geen rekening te houden met extra kosten voor het eerste bezoek. Dit maakt het extra aantrekkelijk om op tijd te beginnen. ## Tips voor het tandenpoetsen thuis Thuis de tanden poetsen begint zodra het eerste tandje doorkomt. Gebruik een babytandenborstel met een zacht borstelharen en een klein borstelkopje. Vanaf het moment dat het eerste tandje zichtbaar is, poets je twee keer per dag. In het begin met een beetje water, later met een speciale peuterfluoride tandpasta. De hoeveelheid is miniem: een klein erwtje is voldoende. Welke tandenborstel? Kies voor een borstel met zachte haren en een kleine kop. Er zijn speciale babytandenborstels die je over het vingertje kunt schuiven, handig voor de allereerste poetsbeurten. Hoe vaak poetsen? Twee keer per dag: 's ochtends na het ontbijt en 's avonds voor het slapen. De avondpoets is het belangrijkst, want dan blijven er geen etensresten achter over de nacht.
  • Gebruik een babytandenborstel met zachte haren.
  • Start met een erwtje fluoride tandpasta vanaf het eerste tandje.
  • Maak er een routine van: altijd poetsen voor het slapen.

Vroeg beginnen met tandartsbezoeken zorgt voor een gezond melkgebit en een kind dat later geen schrik heeft van de mondzorg. In deze gids leg ik je precies uit hoe en wanneer je dat aanpakt, zonder stress en met veel praktische tips voor jou en je baby. Net zoals je je voorbereidt op de eerste opvangdag, leg je met deze tips een geweldige basis voor een gezond gebit.

Het hoeft geen stress te zijn, het is gewoon onderdeel van de opvoeding. En onthoud: een glimlach begint bij gezonde tandjes en de verzorging daarvan.

Portret van Lisanne de Groot, kraamzorg specialist en moeder
Over Lisanne de Groot

Lisanne is moeder van drie en helpt al jaren ouders met het vinden van de perfecte babygeschenken.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Lifestyle & Modern Ouderschap
Ga naar overzicht →