Leren drinken uit een open beker: Waarom dit beter is voor de mondmotoriek
Je staat in de winkel, tussen de stapels babyshampoo en schattige pakjes. Je zoekt een kraamcadeau dat écht iets toevoegt.
Iets dat de ouders later dankbaar zullen zijn. Grote kans dat je een tuitbeker tegenkomt, vaak in een vrolijk kleurtje met een leuke print. Toch is er een veel betere, simpelere optie die vaak over het hoofd wordt gezien: de open beker.
Het klinkt misschien ouderwets, maar het is de allerbeste manier voor een baby om te leren drinken.
Het is de basis voor een goede mondmotoriek en helpt bij het voorkomen van een eigenwijs mondje vol water. In dit artikel leg ik je precies uit waarom die open beker zo'n goed idee is en hoe je het aanpakt.
Waarom is een open beker beter dan een tuitbeker of rietjesbeker?
Veel ouders grijpen naar een tuitbeker omdat het praktisch lijkt: minder morsen. Maar vanuit mondzorg en logopedisch oogpunt is de tuitbeker een minder goede keuze.
Het is een beetje alsof je altijd een rietje zou gebruiken; het bepaalt hoe je mond en tong bewegen.
Een natuurlijke slikbeweging
Een open beker daarentegen geeft de tong, lippen en kaak de ruimte om te doen wat ze moeten doen. Bij een tuitbeker duwt de tong vaak naar voren of omhoog tegen het verhemelte om het vocht tegen te houden. Dit is een onnatuurlijke beweging.
Bij een open beker komt het vocht vanzelf de mond in zodra de lippen de rand raken. De baby moet de tong en lippen gebruiken om het vocht vast te houden en door te slikken.
Voorkomen van tandbederf
Dit is precies de beweging die je later ook gebruikt bij het eten en praten. Een tuitbeker houdt het vocht lang in de mond. Als het gaat om zoete drankjes, is dat een feestje voor bacteriën. Bovendien zorgt het langdurig zuigen aan een tuitje, vooral als de baby er ook mee slaapt, voor een verhoogd risico op tandbederf.
Met een open beker is het vocht snel uit de mond en is de kans op gaatjes veel kleiner, zeker als je alleen water of lauwe thee geeft.
Advies van logopedisten
Logopedisten zijn er duidelijk over: een open beker is de standaard. Ze zien helaas steeds vaker kinderen die moeite hebben met praten doordat ze te lang uit een tuitbeker drinken. De tong kan te weinig oefening krijgen en blijft in een 'ruststand' hangen.
Dit kan later problemen geven met het uitspreken van bepaalde klanken. De open beker is dus een preventieve oefening voor de spraak.
De voordelen voor de mondmotoriek en spraakontwikkeling
Drinken uit een open beker is een flinke workout voor de mondspieren.
Elke slok is een oefening die de spieren sterker en fijner maakt. Dit is de basis voor zowel het eten van vast voedsel als het vormen van klanken. Het is dus veel meer dan alleen maar drinken; het is een belangrijke ontwikkelingsfase.
Spierontwikkeling in de mond
Om te drinken uit een open beker, moet een baby de lippen strak om de rand leggen. De tong moet een kommetje vormen om het vocht op te vangen en naar de keel te brengen.
De kaakspieren moeten werken om de boel op zijn plek te houden.
Relatie met leren praten
Al die kleine bewegingen trainen de spieren die later ook nodig zijn voor het kauwen van stukjes en het maken van geluiden. Denk aan de klanken die je maakt: 'p', 'b', 'm' hebben sterke lippen nodig. Klanken als 't', 'd', 'n' en 'l' vereisen een behendige tong. De oefeningen die een baby doet bij het drinken uit een beker, zijn de perfecte voorbereiding hierop.
Een baby die vroeg leert drinken uit een open beker, bouwt een betere basis voor spraak op. Je kunt het zien als de eerste stap naar duidelijk praten.
Vanaf welke leeftijd start je met een open beker?
Je hoeft echt niet te wachten tot je kindje peuter is. Integendeel, hoe vroeger je begint, hoe makkelijker het is. Baby's zijn van nature nieuwsgierig en leren snel.
Ze zijn al vroeg in staat om te drinken uit een open beker, als je het maar rustig opbouwt.
Oefenen vanaf 6 maanden
Zodra je kindje stabiel kan zitten (meestal rond de 6 maanden) en het eerste fruithapje krijgt, kun je beginnen met oefenen. Je hoeft dan nog geen heel bekertje leeg te geven.
Geef de baby af en toe een klein slokje water uit een open beker bij de maaltijd. Laat het vooral spelenderwijs gaan. Het hoeft nog niet perfect.
Zelfstandig drinken rond 1 jaar
Rond de eerste verjaardag kunnen de meeste kinderen zelfstandig uit een open beker drinken.
Ze zullen nog wel morsen, dat hoort erbij. De meeste baby's zijn dan ook zover dat ze de beker met twee handen kunnen vasthouden en naar hun mond kunnen brengen. Dit is een heel normale ontwikkelingsfase. Je hoeft je geen zorgen te maken dat het niet lukt; geef het tijd.
Stappenplan: Je baby leren drinken uit een open beker
Het aanleren van deze vaardigheid kost wat geduld, maar het is superleuk om te zien.
Bovendien is het een waardevol cadeau voor ouders. Ze hoeven later geen dure 'ophoogbekers' of speciale tuitbekers te kopen.
Kleine slokjes geven
Hieronder vind je een eenvoudig stappenplan. Begin met een héél klein beetje water in de beker, bijvoorbeeld een klein laagje van een halve centimeter. Je kunt de beker eerst zelf vasthouden en een slokje aanbieden. Als de baby eraan gewend is, mag hij of zij de beker zelf vastpakken.
Zorg dat je een handdoek bij de hand hebt, want het eerste half jaar knoeien ze bijna altijd.
De beker vasthouden
Laat je kindje de beker met twee handen vastpakken. Ze zullen hem waarschijnlijk eerst ondersteboven naar hun mond brengen. Dat is normaal. Blijf rustig oefenen. Steun de onderkant van de beker eventueel nog een beetje met je eigen vingers, zodat het gewicht meevalt.
Na verloop van tijd zul je zien dat de beweging steeds vloeiender wordt. Kniezen hoort erbij. Echt waar.
Omgaan met knoeien
Het is niet erg als er wat naast gaat. Als je boos reageert, kan het kindje het drinken associëren met negativiteit.
Blijf positief en rustig. Zeg bijvoorbeeld: 'Oeps, wat een plas! Volgende keer proberen we het weer.' Je kunt een slabbetje of een bovenstukje aantrekken, maar probeer het knoeien te accepteren als onderdeel van het leerproces.
Welke dranken geef je in de oefenbeker?
Wat je in de beker doet, is minstens zo belangrijk als de beker zelf. De smaakpapillen van een baby zijn nog heel gevoelig en hun gebitje is kwetsbaar. Het is dus slim om meteen de juiste dranken te kiezen.
De beste keuze is water, zeker als je de overstap naar een beker maakt. Gewoon kraanwater, op kamertemperatuur of lauwwarm.
Water en lauwe thee
Als je thee geeft, kies dan voor een kruidenthee zonder theeïne, zoals kamille of venkel. Het mag absoluut niet te heet zijn.
Water is neutraal, goed voor het gebit en zorgt dat de baby leert dat drinken dorst lessen is, niet snoepen. Sap, ook verdund, bevat veel suiker. Die suikers zorgen voor snelle tandbederf.
Waarom sappen afraden?
Een baby die leert drinken, heeft nog geen sterke glazuurlaag. Bovendien ben je misschien benieuwd wanneer een baby water mag drinken naast de melkvoeding, aangezien een zoete smaak snel went en je kindje later water minder interessant kan vinden.
Wacht met sap tot je kindje ouder is en liever uit een beker drinkt. Blijf voor nu bij water of thee.
Welke open beker is het meest geschikt om mee te beginnen?
Er zijn veel soorten open bekers. Voor de eerste keer hoef je niet meteen de duurste te kopen, maar er zijn een paar dingen waar je op kunt letten.
Grootte van de beker
Een goede beker maakt het leren makkelijker en leuker. Denk aan een cadeau-setje: een boekje over drinken en een mooie beker erbij.
Kies voor een klein modelletje. Een beker van ongeveer 100 tot 150 ml is perfect. Voor kindjes die moeite hebben met de fles, is een te grote beker vaak zwaar en onhandig voor kleine handjes.
Uitsparing voor de neus
Bovendien hoef je niet veel te morsen als je hem per ongeluk omgooit. Een kleine beker geeft ook een kleine slok, wat fijner is voor de eerste oefeningen.
Een heel handig detail is een neusuitsparing. Dit is een inkeping in de rand van de beker. Zo kan de baby de beker strak tegen de lippen houden zonder dat zijn of haar neusje in het water drukt. Het voorkomt dat ze hun hoofd ver hoeven te kantelen en maakt de houding veel natuurlijker.
Materiaalkeuze
Siliconenbekers zijn zacht en veilig voor het tandvlees. Ze zijn makkelijk schoon te maken en vaak dubbelwandig, waardoor het water lauw blijft.
Een andere optie is RVS. Dit is onbreekbaar en gaat jarenlang mee. RVS is vaak wat zwaarder, maar wel heel duurzaam. Een RVS beker met siliconen rand is een perfecte combi voor een kraamcadeau.