De voordelen van een badbevalling: Ontspanning en minder pijn
Wat is een badbevalling?
Een badbevalling klinkt voor veel mensen als iets uit een film: rustig, warm en omringd door water. En eerlijk? Dat is het ook een beetje.
Je bevalt dan niet in een bed, maar in een speciaal bevalbad gevuld met lauw water. Meestal gebeurt dit tijdens de ontsluitingsfase, om de weeën wat dragelijker te maken. Je hoeft natuurlijk niet de hele bevalling in het bad te blijven; veel vrouwen stappen erin als de pijn toeneemt en er weer uit als het persen echt gaat beginnen.
Het idee achter deze vorm van pijnbestrijding is simpel: water werkt ontspannend.
Het verzacht de druk op je lichaam en zorgt ervoor dat je je beter kunt concentreren op je ademhaling. Je lichaam maakt namelijk minder stresshormonen aan en dat helpt weer bij de aanmaak van je eigen pijnstillers. Het is dus eigenlijk een heel natuurlijke manier om met de weeën om te gaan. Bevallen in water draait allemaal om ontspanning.
Bevallen in water
Het water zorgt voor een soort gewichtloos gevoel, waardoor je makkelijker kunt bewegen en van houding kunt wisselen. Dit is vooral fijn als je last hebt van rugweeën.
Je kunt makkelijker op handen en knieën gaan of hurken, zonder dat je je zwaar voelt. De ontsluitingsfase kan soms lang duren en intensief zijn. In het bad voelt dit vaak minder zwaar.
Ontsluitingsfase in bad
De warmte ontspant je spieren, waardoor de ontsluiting soms soepeler verloopt. Je bent meer in je eigen bubbel en de tijd lijkt even minder te tellen.
Het is een moment voor jou en je partner, zonder al te veel afleiding van de buitenwereld.
Voordelen van warm water voor de moeder
De voordelen van een badbevalling zijn voor jou als moeder misschien wel het grootst.
Het water werkt als een natuurlijke pijnstiller en dat is een enorme steun tijdens een intense ervaring als een bevalling. Je lichaam kan zich beter ontspannen en dat merk je in je hele systeem.
Natuurlijke pijnverlichting
Warm water stimuleert je lichaam om endorfine aan te maken. Dat is je eigen, natuurlijke morfine. Je voelt de pijn van de weeën daardoor iets minder scherp. Daarnaast zorgt de warmte ervoor dat je bloed beter stroomt naar je baarmoeder en spieren, wat ook helpt om de pijn te verminderen.
Je hebt minder snel het idee dat je 'vastzit' in de pijn.
De KNOV (Koninklijke Nederlandse Verloskundigen Organisatie) bevestigt dat warm water kan bijdragen aan een vermindering van het pijngevoel.
Meer bewegingsvrijheid
In het water ben je lichter en kun je makkelijker bewegen. Je kunt draaien, hurken of op je knieën steunen zonder dat je je zwaar voelt. Dit helpt ook bij het verloop van de bevalling, omdat de zwaartekracht minder werkt en het kindje makkelijker door het geboortekanaal kan bewegen.
Je partner kan je makkelijker ondersteunen, bijvoorbeeld door je vast te houden of een massage te geven. De warmte van het water zorgt ervoor dat je weefsels soepeler worden.
Minder kans op inscheuren
Dit kan helpen om inscheuren te voorkomen. Het water geeft een zachte ondersteuning aan het perineum (het gebied tussen vagina en anus), waardoor het minder snel scheurt.
Veel vrouwen merken dat ze minder hechtingen nodig hebben na een bevalling in water.
Voordelen van een waterbevalling voor de baby
Natuurlijk denk je ook aan je kindje. Een waterbevalling is niet alleen goed voor jou, maar ook voor de baby.
Zachte overgang
De overgang van de baarmoeder naar de wereld is groot, en water kan die overstap wat geleidelijker maken. Een baby in water geboren voelt de temperatuurverschillen minder scherp. De wereld buiten de baarmoeder is koud en fel, maar in het warme water voelt het nog een beetje bekend.
Rustigere start
Het geluid van het water dempt de geluiden van de kamer, wat ook rustig is voor je kindje.
De baby went op een zachte manier aan zijn nieuwe omgeving. Omdat de baby in een warme, vertrouwde omgeving wordt geboren, schrikt hij minder. Hij hoeft niet meteen te huilen om adem te halen; hij kan rustig wennen aan het ademhalen door zijn longen. Veel ouders ervaren dat hun baby na een waterbevalling heel alert en rustig is. Het is een kalme start van jullie leven samen.
Praktische voorbereidingen voor een bevalbad
Als je kiest voor een badbevalling, komt er best wat bij kijken. Je moet het bad regelen, de temperatuur controleren en zorgen dat alles hygiënisch verloopt. Gelukkig hoef je dit niet allemaal zelf te verzinnen; je verloskundige of het ziekenhuis helpt je hierbij.
Bevalbad huren of kopen
Je kunt een bevalbad huren of kopen. Veel vrouwen kiezen voor huren, omdat je het bad maar één of twee dagen gebruikt.
Een verloskundigenpraktijk of gespecialiseerde verhuurder (zoals Bevalbad.nl of Babyplanet) verhuurt een bad inclusief accessoires voor ongeveer €75 tot €150 per week. De prijs hangt af van de huurduur en wat erbij zit (zoals een thermometer, afdekhoes en filter).
Temperatuur van het water
Wil je het bad kopen? Dan ben je meer geld kwijt, maar kun je het later eventueel nog gebruiken als babybadje (als het model dit toelaat). Een goed bevalbad kost ongeveer €300 tot €600.
Je moet dan wel zelf zorgen voor de juiste toevoegingen, zoals een afvoerslang en schoonmaakmiddelen.
Volgens de KNOV is de ideale watertemperatuur tijdens de geboorte 37 graden Celsius.
De temperatuur is cruciaal. Het water moet warm genoeg zijn om te ontspannen, maar niet té heet. Een te hoge temperatuur kan namelijk stress opleveren voor jou en de baby. De ideale temperatuur is 37 graden Celsius, en dat moet constant blijven.
Je kunt een speciale thermometer gebruiken om dit in de gaten te houden. Tijdens de bevalling, waarbij je misschien ook nadenkt over pijnbestrijding tijdens de bevalling, kan de temperatuur namelijk zakken, dus je partner of doula moet regelmatig controleren en eventueel warm water bijvoegen.
Hygiëne
Hygiëne is essentieel. Het bad moet schoon zijn vóór je erin stapt.
Meestal wordt het bad ter plekke opgeblazen of opgezet en gevuld met warm water. Gebruik een speciale hoes als dat wordt aangeraden, en zorg dat je partner of verloskundige de waterkwaliteit in de gaten houdt. Na de bevalling wordt het water afgevoerd en het bad grondig gereinigd.
Wanneer mag je niet in bad bevallen?
Niet iedere vrouw komt in aanmerking voor een badbevalling. Soms zijn er medische redenen waarom het niet verstandig is. Dit kan doorverwijzing naar het ziekenhuis betekenen, of een andere vorm van pijnbestrijding.
Medische indicaties
Er zijn situaties waarin een badbevalling wordt afgeraden. Denk aan een hoge bloeddruk, pre-eclampsie, of een keizersnede in de voorgeschiedenis.
Meconium in het vruchtwater
Ook als je een meerling verwacht of als je baby in een stuitligging ligt, is een badbevalling meestal niet verstandig. Je verloskundige bespreekt dit met je tijdens de controles, net als vragen over veilig medicatiegebruik tijdens je zwangerschap.
Een andere reden om niet in bad te mogen, is als het vruchtwater bruinig is (meconium). Dit kan duiden op stress bij de baby. Omdat je in het water niet goed kunt controleren hoe het met de baby gaat (bijvoorbeeld met een CTG), is het dan veiliger om op de kamer of in het ziekenhuis te bevallen. Wil je je goed voorbereiden op de komst van je kleintje? Lees dan meer over thuis bevallen versus ziekenhuisbevalling: de voor- en nadelen, zodat je weet wat je kunt verwachten. Zo kan het team snel ingrijpen als dat nodig is.