De eerste uren na de geboorte: Huid-op-huidcontact en de Apgar-score

Lisanne de Groot

Moeder en kraamzorg specialist

Bevalling & Geboorte · 2026-02-15 · 6 min leestijd

De geboorte van je kindje is een magisch moment. De wereld staat even stil.

In die eerste uren na de bevalling gebeurt er ontzettend veel, inclusief de geboorte van de placenta. Je baby maakt een enorme overgang van warme baarmoeder naar de buitenwereld. Twee dingen staan centraal: huid-op-huidcontact en de Apgar-score.

Deze eerste momenten bepalen de basis voor de hechting en de gezondheid van je baby. We nemen je mee door wat er precies gebeurt, ook als je verwacht te bevallen van een tweeling. Je voelt je straks helemaal klaar voor die eerste uren.

## Wat gebeurt er direct na de geboorte? Direct na de geboorte is het tijd voor rust en verbinding. Je baby komt vaak nog met de navelstreng verbonden op je borst of die van je partner. Het is een moment van intense emotie. De verloskundige of gynaecoloog controleert ondertussen de basisbehoeften. Ze letten op de ademhaling en de hartslag van je kindje. Het is heel normaal dat je baby even moet wennen aan het ademen. De eerste uren na de bevalling zijn heilig. Je hoeft niets te doen, alleen maar zijn. De wereld om jullie heen mag even wachten. De kamer is vaak rustig en warm. De verpleegkundige of doula zorgt voor comfort. Ze zorgen dat je baby warm blijft, bijvoorbeeld met een warmtelampje als dat nodig is. Je hoeft je geen zorgen te maken over de details. Het medisch team regelt de praktische dingen. Jij en je partner kunnen genieten van de eerste blikken, de eerste aanrakingen. Dit is de start van jullie nieuwe leven. Het is een moment om nooit te vergeten. ## Het belang van huid-op-huidcontact (kangoeroeën) Huid-op-huidcontact is veel meer dan alleen knuffelen. Het is een essentieel onderdeel van de eerste uren. Je baby ligt direct op je blote borst, zonder kleding of doek ertussen. Dit wordt ook wel kangoeroeën genoemd. Het helpt je baby om zijn temperatuur te regelen. Je lichaam stemt zich automatisch af op de temperatuur die je baby nodig heeft. Het is een prachtig natuurlijk mechanisme.

Temperatuurregulatie

Je lichaam warmt op als het nodig is en koelt af als het te warm wordt. Je baby voelt zich hierdoor direct veilig en geborgen. Dit contact zorgt ervoor dat de hartslag en ademhaling van je baby stabiel blijven. Het is een soort natuurlijke couveuse.

Hechting en hormonen

Tijdens het huid-op-huidcontact maakt je lichaam het liefdeshormoon oxytocine aan. Dit hormoon zorgt voor een sterke band tussen jou en je baby. Je baby voelt je hartslag en je stem. Dit herkent hij nog vanuit de baarmoeder. Het helpt bij de borstvoeding. Je baby zal sneller de zoekreflex laten zien en zelfstandig aanleggen. Dit contact is de basis voor een veilige hechting. ## Wat is de Apgar-score en hoe wordt deze gemeten? De Apgar-score is een snelle check van de gezondheid van je baby. De verloskundige of kinderarts doet deze test op 1 minuut en 5 minuten na de geboorte. Soms wordt er ook op 10 minuten gekeken. De test bestaat uit vijf onderdelen. Elk onderdeel krijgt een score van 0, 1 of 2. De maximale score is 10. Een score van 7 of hoger is goed. Een lage score wil niet altijd iets zeggen over de lange termijn. Het is een momentopname.

Ademhaling en hartslag

De verloskundige luistert naar de hartslag en kijkt naar de ademhaling. Een sterke hartslag en goede ademhaling krijgen een hoge score. Een zwakke hartslag of weinig ademhaling scoort lager. Dit is heel normaal bij een keizersnede of een zware bevalling. Het lichaam moet even op gang komen.

Spanning en reflexen

De arts kijkt naar de spierspanning. Een ontspannen baby heeft een lagere score, een actieve baby een hogere. Ze testen ook de reflexen, zoals de grijpreflex. Je baby reageert op aanraking. Dit laat zien dat het zenuwstelsel goed werkt. De huidskleur wordt ook gecheckt. Een roze huidskleur is goed. Een blauwe of vale kleur kan wijzen op zuurstoftekort. De Apgar-score helpt het team om snel te zien of je baby extra zorg nodig heeft. ## De navelstreng doorknippen en de placenta geboren laten worden Na de geboorte is de navelstreng nog verbonden met de placenta. De verloskundige knipt de navelstreng door. Dit gebeurt vaak pas als de navelstreng niet meer klopt. Dit heet uitkloppen van de navelstreng. Het zorgt ervoor dat de baby nog wat extra bloed van de placenta krijgt. Dit bloed bevat ijzer en voedingsstoffen. Het is een klein moment, maar belangrijk voor de baby. De placenta moet ook geboren worden. Dit heet de nageboorte. De verloskundige wacht tot de placenta loslaat van de baarmoederwand. Dit gebeurt meestal binnen 30 minuten na de geboorte. Je kunt de placenta nog even zien liggen. Sommige ouders kiezen voor het opvangen van de placenta voor het planten van een boom. De verloskundige controleert of de placenta compleet is. Een stukje dat achterblijft kan infecties veroorzaken. Dit is een standaardprocedure. ## De eerste medische controles van je baby Je baby wordt direct na de geboorte gewogen en gemeten. Dit is een routine. De verloskundige of kinderarts doet dit voorzichtig. Het gewicht en de lengte geven een beeld van de groei. Een gemiddelde baby weegt tussen de 3 en 4 kilo. De hoofdomtrek wordt ook gemeten. Dit is belangrijk voor de groei van de hersenen.

Wegen en meten

Je baby ligt op een weegschaal. De verloskundige noteert de cijfers. Dit helpt bij het volgen van de groei in de eerste weken. De lengte wordt gemeten met een meetlint. De hoofdomtrek wordt gemeten met een zacht lint. Dit is snel en pijnloos. Je baby kan hier rustig bij slapen.

Nakijken door verloskundige of kinderarts

De verloskundige of kinderarts doet een lichamelijk onderzoek. Ze kijken naar de ogen, de oren, de mond en de huid. Ze controleren de heupjes en de hartslag. Ze kijken of er afwijkingen zijn. Dit is een standaard check. Het geeft je rust. Als er iets is, word je direct geïnformeerd. ## De eerste keer borstvoeding of flesvoeding De eerste voeding is een bijzonder moment. Je baby heeft vaak direct na de geboorte trek. De zoekreflex van de baby is sterk. Je baby beweegt zijn hoofdje naar de borst. Dit heet de zoekreflex. Het is een instinctief gedrag. Je hoeft je baby niet te forceren. Leg hem op je borst en laat hem zelf zoeken.

Zoekreflex van de baby

Je baby beweegt zijn mondje en hoofdje. Hij ruikt de melk. Je hoeft niets te doen, alleen maar ondersteunen. De verloskundige helpt je bij het aanleggen. Ze zorgt dat de baby de tepel goed in zijn mond neemt. Dit voorkomt pijnlijke tepels.

Colostrum

De eerste melk heet colostrum. Dit is een dikke, gele vloeistof. Het zit vol antistoffen. Het beschermt je baby tegen ziektes. Colostrum is klein in hoeveelheid, maar heel rijk. Je baby heeft maar een paar theelepels nodig. Je hoeft je geen zorgen te maken over de hoeveelheid. De melkproductie start langzaam op. Voor flesvoeding geldt hetzelfde. Je baby kan direct uit een flesje drinken. De verloskundige helpt je met de juiste hoeveelheid. Een flesje voor de eerste keer is vaak 10 tot 20 ml. Je baby laat weten wanneer hij vol is. Luister naar de signalen. Het is een moment van verbinding, of je nu borstvoeding of flesvoeding geeft.