Sprongetjes in de mentale ontwikkeling: De theorie van Oei, ik groei!

Lisanne de Groot

Moeder en kraamzorg specialist

Je bent net moeder geworden en je baby huilt meer dan normaal.

Je bent moe, je hoofd zit vol en je vraagt je af: wat is er aan de hand? Waarschijnlijk maakt je kleintje een mentale sprong.

De theorie van Oei, ik groei, Fysieke vs mentale groei

Het boek "Oei, ik groei!" van Frans Plooij en Hetty van de Rijt legt uit dat baby’s zich niet geleidelijk ontwikkelen, maar in pieken. Deze sprongen zorgen voor nieuwe vaardigheden, maar ook voor tijdelijk huilerig gedrag. Het is een geruststellende gedachte: het is geen terugval, maar een vooruitgang. Veel ouders zoeken naar kraamcadeaus die hierop inspelen, zoals een activiteitenmat voor de nieuwe fase.

Een mentale sprong is een plotselinge ontwikkelingsfase waarin je baby een nieuwe manier van denken leert.

Het is alsof er een kwartje valt en de wereld ineens anders lijkt. Dit gaat vaak gepaard met onrustig gedrag. De theorie beschrijft 10 sprongen in de eerste 20 maanden (Oei, ik groei!).

Een fysieke sprong is bijvoorbeeld leren rollen of kruipen. Een mentale sprong gaat over waarnemen en begrijpen, zoals het inzicht dat objecten blijven bestaan als je ze niet ziet.

Sprong 1 tot en met 5

Het verschil is dat een mentale sprong vaak meer onrust geeft dan een fysieke.

Veel ouders herkennen dit bij baby’s van 8 weken. Ze huilen meer en slapen slechter. Dit is het moment dat je baby leert dat geluiden betekenis hebben.

Een leuk kraamcadeau voor deze fase is een bijtring met verschillende texturen, want je baby ontdekt nu dat dingen verschillend aanvoelen. Kenmerkend is dat het gedrag van je baby tijdelijk verandert.

Sprong 6 tot en met 10

Je kindje is even niet meer het lieve, tevreden baby’tje dat je kende. Dit is normaal.

Het is een fase van wennen aan nieuwe vaardigheden. Een fijn kraamcadeau is een zachte knuffel die troost biedt tijdens deze onrustige dagen.

Er zijn tien sprongen in de eerste twintig maanden. Ze volgen elkaar op in een redelijk voorspelbaar patroon. Hieronder vind je een overzicht van de sprongen. Sprong 1 gebeurt rond de 8 weken.

Je baby leert patronen herkennen. Sprong 2 is rond de 12 weken en draait om het ontdekken van zintuigen.

Sprong 3 rond de 19 weken gaat over het begrijpen van relaties tussen dingen. Sprong 4 vindt plaats rond de 30 weken. Je baby leert nu dat dingen verschillende eigenschappen hebben, zoals kleur en vorm.

Dit is een grootse ontdekking. Een leuk kraamcadeau voor deze leeftijd is een stapeltoren, want je baby oefent nu met stapelen en balans.

Sprong 5 is rond de 43 weken en draait om het begrijpen van categorieën.

Je baby ziet bijvoorbeeld dat een appel een soort fruit is. Dit is een mentale mijlpaal die veel voldoening geeft. Een praktisch babygeschenk is een boekje met plaatjes van dieren en voorwerpen.

Sprong 6 gebeurt rond de 55 weken. Je baby leert nu dat dingen in een volgorde kunnen staan.

Dit is belangrijk voor het begrijpen van routines. Een leuk kraamcadeau is een activiteitenkubus met verschillende knopjes en klepjes.

Huilerig, Hangerig, Humeurig

Sprong 7 is rond de 70 weken en draait om het begrijpen van systemen. Je baby ziet nu verbanden in de wereld om hem heen.

Sprong 8 rond de 87 weken gaat over het begrijpen van principes. Sprong 9 vindt plaats rond de 106 weken. Je baby leert nu dat dingen meerdere betekenissen kunnen hebben. Na de eerste mijlpalen van kruipen en ontdekken is dit een complexe sprong.

Een cadeau dat hierbij past is een eenvoudig gezelschapsspel voor peuters. Sprong 10 is de laatste in de reeks, rond de 14 maanden.

Je baby leert nu dat dingen systematisch kunnen worden opgelost. Dit is een belangrijke stap volgens de theorie van Oei, ik groei. Een leuk kraamcadeau voor een dreumes is een fietsje zonder pedalen.

Tijdens een mentale sprong zijn er drie klachten die vaak samen optreden. Dit zijn de drie H’s: Huilerig, Hangerig en Humeurig.

Het is fijn om te weten dat dit tijdelijk is. Huilerig is het meest duidelijke teken.

Je baby huilt meer dan normaal en het is moeilijk om hem te troosten. Dit komt omdat de wereld ineens anders is en je baby hieraan moet wennen. Een zachte draagzak kan helpen om je baby dicht bij je te houden.

Hangerig betekent dat je baby meer slaap nodig heeft dan normaal. Je kindje is snel moe en wil veel slapen.

Verschil per sprong, De lastige fase vs de vaardigheidsfase

Dit is normaal, want de hersenen zijn hard aan het werk. Een goed kraamcadeau is een slaapzak van biologisch katoen voor extra comfort.

Humeurig is het derde symptoom. Je baby is snel geïrriteerd en heeft weinig geduld.

Dit is logisch, want je baby moet wennen aan een nieuwe manier van denken. Een rustgevend muziekdoosje kan helpen om de sfeer kalmer te maken. Een mentale sprong duurt niet oneindig. Het is een fase die voorbijgaat, maar de duur verschilt per sprong en per kind.

De duur van een sprong varieert. Terwijl je toewerkt naar de eerste glimlach en ontdekkingen, merk je dat de eerste sprong vaak maar een paar dagen duurt, terwijl latere sprongen langer kunnen duren.

Een sprong kan variëren van 1 tot wel 5 weken (Ouders van Nu). Dit is een breed scala, dus wees voorbereid op een onrustige periode. Er is een verschil tussen de lastige fase en de vaardigheidsfase.

De lastige fase is de periode van onrust en huilen. De vaardigheidsfase is de periode daarna, waarin je baby nieuwe vaardigheden laat zien.

Dit is een mooi moment om een cadeau te geven dat aansluit bij de nieuwe vaardigheid.

Na een sprong is je baby vaak blijer en tevredener. Je ziet dat je kindje een nieuwe vaardigheid beheerst. Dit is een prachtig moment om te vieren.

Wetenschappelijke onderbouwing, Ieder kind is anders

Een leuk kraamcadeau is een fotoboekje waarin je de mijlpalen vastlegt. Hoewel veel ouders de theorie herkennen, is er ook kritiek.

Het is goed om zowel de voor- als nadelen te kennen. De wetenschappelijke onderbouwing van de sprongetjestheorie is beperkt.

Sommige onderzoekers vinden de theorie te star. Ze wijzen erop dat ieder kind anders is en zich op zijn eigen tempo ontwikkelt.

Dit is een belangrijk punt om rekening mee te houden. Daarnaast is het schema niet voor ieder kind even nauwkeurig. De ene baby maakt een sprong op 8 weken, de andere pas op 10 weken. Het is een leidraad, geen wet van meden en persen.

Een praktisch kraamcadeau is een groeimeter om de ontwikkeling bij te houden.

Desondanks is de theorie voor veel ouders een geruststelling. Het geeft inzicht in waarom je baby soms onrustig is. Gebruik het als hulpmiddel, maar vertrouw ook op je eigen gevoel. Een mooi babygeschenk is een dagboekje voor de eerste maanden.