Borstvoeding en voeding van de moeder: Wat mag je niet eten (kruiden, cafeïne)?
Je bent net moeder geworden of verwacht een kindje en borstvoeding komt eraan. Je staat voor een keuken vol eten en vraagt je af: wat mag ik wel en niet eten?
## Basisadviezen voor voeding tijdens de borstvoedingsperiode Je lichaam heeft na de bevalling rust en brandstof nodig. Tijdens de borstvoeding verbrand je gemiddeld zo’n 500 calorieën extra per dag. Dat is ongeveer hetzelfde als een stevige wandeling van een uur. Je hoeft niet te diëten; je lichaam heeft energie nodig om melk te maken en om zelf te herstellen. Eet wat je lekker vindt, zolang het voedzaam is. Denk aan volkoren brood, eieren, kaas, groenten en fruit. Een kleine maaltijd zoals een kom soep met brood of een bak yoghurt met noten kan al helpen om je energie op peil te houden. Voldoende water drinken is essentieel. Probeer minstens 2 tot 3 liter per dag te drinken, verdeeld over de dag. Een handige tip: zet een fles water naast je voedingsstoel of bed. Als je borstvoeding geeft, merk je soms dat je dorst krijgt net voordat je begint. Een slok water helpt niet alleen je melkproductie, maar voorkomt ook dat je uitdroogt. Je hoeft geen speciale thee of drankjes te kopen; gewoon water doet het prima. Wil je afwisselen? Probeer dan een kopje kruidenthee zoals kamille of venkel – dat mag meestal wel, maar vermijd kruiden die de melkproductie remmen (daarover straks meer). ## Welke kruiden kun je beter vermijden of beperken? Sommige kruiden kunnen invloed hebben op je melkproductie. Het is handig om te weten welke je beter kunt laten staan, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. Vooral kruiden die al eeuwenlang worden gebruikt om de melkproductie te remmen, zijn handig om te herkennen.Salie en pepermunt (productie remmend)
Salie en pepermunt staan bekend als melkproductie-remmers. Als je veel salie thee drinkt of pepermunt snoepjes eet, kan je melkproductie daardoor tijdelijk afnemen. Dit betekent niet dat je nooit een slok mag nemen; een enkele keer een kopje salie thee is meestal geen probleem. Maar als je net begint met borstvoeding of als je merkt dat je melkproductie wat minder wordt, is het verstandig om salie en pepermunt te beperken. Een kleine waarschuwing: pepermunt kan ook maagzuur verergeren, wat na een bevalling soms al een issue is. Kies liever voor een milde kruidenthee zoals kamille of gember.Aloë vera en senna
Aloë vera en senna zijn kruiden die je beter kunt vermijden tijdens de borstvoeding. Aloë vera sap wordt soms gebruikt als laxeermiddel, maar het kan door de moedermelk bij de baby terechtkomen en darmklachten veroorzaken. Senna is een sterker laxeermiddel en is niet geschikt voor vrouwen die borstvoeding geven. Als je last hebt van verstopping, probeer dan eerst voldoende water te drinken en vezelrijke voeding te eten, zoals volkorenbrood, zilvervliesrijst en veel groenten. Een wandelingetje helpt ook. Mocht het echt niet lukken, overleg dan met je verloskundige of huisarts. ## Cafeïne en borstvoeding: wat is de veilige limiet? Cafeïne is een stof die je wakker houdt, maar die ook door de placenta en via de moedermelk bij je baby kan komen. Baby’s verwerken cafeïne langzamer dan volwassenen, dus het is belangrijk om niet te veel te drinken. Je hoeft je koffie niet helemaal op te geven, maar hou het wel in de gaten.Koffie, thee en cola
Een normale kop koffie bevat ongeveer 80-100 mg cafeïne, een kop zwarte thee 40-50 mg, en een blikje cola 30-40 mg. Als je drie koppen koffie per dag drinkt, zit je al rond de 300 mg. Dat is meer dan de aanbevolen limiet voor borstvoeding. Probeer je inname te beperken tot maximaal twee koppen koffie per dag, of wissel af met cafeïnevrije koffie. Groene thee bevat ook cafeïne, dus hou dat ook bij. Een handige truc: zet je koffie met een half kopje en vul aan met melk. Zo geniet je langer van je kopje zonder te veel cafeïne binnen te krijgen.Effect van cafeïne op de baby
Als je baby onrustig slaapt, veel huilt of moeilijk in slaap komt, kan het helpen om je cafeïne-inname te verminderen. Cafeïne kan opstapelen in de moedermelk en blijft langer aanwezig bij een pasgeboren baby. Veel moeders merken dat hun kindje rustiger wordt als ze overstappen op cafeïnevrije koffie of thee. Je hoeft niet meteen alles te schrappen; kleine aanpassingen kunnen al verschil maken.Volgens het Voedingscentrum mag je tijdens de borstvoeding maximaal 200 mg cafeïne per dag innemen. Dit is ongeveer twee koppen koffie.## Alcoholgebruik en de kolf-en-wacht regel Alcohol overgaan naar de moedermelk is een veelbesproken onderwerp. Het goede nieuws: je hoeft niet meteen te stoppen met een glaasje wijn bij het eten, maar je moet wel weten hoe het werkt. Alcohol komt snel in je melk terecht, maar verdwijnt ook weer redelijk snel. De kolf-en-wacht regel helpt je om risico’s te beperken.
Afbraaktijd van alcohol in moedermelk
Gemiddeld duurt het ongeveer 2 tot 3 uur voordat alcohol uit je bloed en melk is verdwenen. Als je één glas wijn drinkt (ongeveer 100 ml), kun je het beste 2 tot 3 uur wachten voordat je weer borstvoeding geeft of kolft. Als je meer drinkt, duurt het langer. Een handige vuistregel: per glas alcohol tel je 2 tot 3 uur wachten. Je hoeft niet direct te kolven en weggooien; de concentratie alcohol in je melk daalt vanzelf. Het is wel verstandig om je melk vooraf te kolven als je weet dat je gaat drinken, zodat je reserves hebt.Risico’s voor de baby
Baby’s zijn gevoelig voor alcohol. Een beetje alcohol in de melk is niet direct schadelijk, maar regelmatig drinken kan de slaap en eetlust beïnvloeden. Als je borstvoeding geeft, is het verstandig om je te beperken tot maximaal één glas per dag en dat niet elke dag. Overleg bij twijfel met je verloskundige of kraamverzorgende. In de kraamtijd is het extra belangrijk om rustig aan te doen, dus een glaasje alcohol mag, maar met mate. ## Vis eten: veilige en onveilige soorten Vis is gezond vanwege de omega-3-vetzuren, die belangrijk zijn voor de hersenontwikkeling van je baby. Maar sommige vissoorten bevatten kwik, wat schadelijk kan zijn. Het is dus een kwestie van de juiste keuzes maken.Gezonde vetzuren (omega-3)
Vette vis zoals zalm, makreel en haring zitten boordevol omega-3. Deze vetzuren helpen bij de ontwikkeling van de hersenen en het gezichtsvermogen van je baby. Je hoeft niet elke dag vis te eten; twee keer per week vette vis is voldoende. Als je geen vis lust, kun je ook visolie-supplementen overwegen, maar check even met je arts of dat past bij jouw situatie. In de kraamperiode kun je een mooie vis- of schaaltjes cadeaubon cadeau krijgen, bijvoorbeeld van een lokale viswinkel, om je aan te moedigen om gezond te eten.Roofvissen vermijden (kwik)
Sommige vissoorten bevatten meer kwik, zoals tonijn, zwaardvis, haai en paling. Deze roofvissen kun je beter vermijden tijdens de borstvoeding. Kwik stapelt zich op en kan schadelijk zijn voor de ontwikkeling van je baby. Kies liever voor kleinere vissoorten zoals sardines, ansjovis of forel. Rauwe vis, zoals sushi, is ook niet altijd veilig vanwege bacteriën. Als je sushi wilt eten, kies dan voor gerookte zalm of garnalen, die zijn meestal veilig. Een tip: vraag bij je favoriete sushi-restaurant naar de herkomst van de vis en kies voor gegaarde varianten. ## Fabels over voeding van de moeder en darmkrampjes Er bestaan veel verhalen over wat je als moeder wel of niet mag eten om darmkrampjes bij je baby te voorkomen. De meeste fabels zijn niet wetenschappelijk bewezen, maar sommige voedingsmiddelen kunnen wel degelijk invloed hebben op de buik van je kindje.Koolsoorten en uien
Kool, bloemkool, broccoli en uien kunnen gasvorming veroorzaken bij jezelf, maar dat betekent niet dat je baby er direct last van heeft. De stoffen die gasvormen, gaan niet zomaar over naar de moedermelk. Toch kunnen sommige baby’s gevoelig zijn. Als je merkt dat je baby na een maaltijd met kool of uien meer huilt, kun je het tijdelijk vermijden. Een alternatief is om kool goed te koken, waardoor de gasvorming afneemt. Een kom soep met wortel en aardappel is dan een goed alternatief.Pittig eten
Pittig eten, zoals chili, sambal of curry, wordt vaak gezien als boosdoener voor darmkrampjes. De waarheid is dat de smaakstoffen niet overgaan naar de moedermelk, maar sommige baby’s kunnen wel gevoelig reageren op scherpe kruiden. Als je zelf een branderig gevoel krijgt in je maag, kan je baby daar ook onrustig van worden. Probeer het gerust uit, maar hou in de gaten hoe je baby reageert. Een milde curry met kokosmelk is vaak vriendelijker voor je maag en je baby.Vooral kruiden en cafeïne zorgen voor veel vragen. Het goede nieuws: je hoeft niet extreem streng te doen, maar er zijn wel een paar dingen waar je even op moet letten. In dit artikel lees je precies wat je beter kunt laten staan en wat gewoon kan.
Zo kun je met een gerust hart je kindje voeden, meer lezen over alcohol en borstvoeding, en genieten van je kraamtijd.
Wil je een leuk cadeau geven aan een nieuwe moeder die borstvoeding geeft? Denk aan een mooie thermosfles voor warme dranken, een comfortabele voedingskussen of een setje lactatie-thee. Deze producten helpen haar om voldoende te drinken en ontspannen te voeden. Onthoud dat elke moeder en baby anders zijn, ook als je je afvraagt of het verschil tussen voor- en achtermelk een mythe is.
Wat voor de een werkt, hoeft niet voor de ander te werken. Probeer dingen uit, luister naar je lichaam en je kindje, en vraag hulp als je twijfelt. Borstvoeding geven is een leerproces, en met de juiste informatie over medicijnen en borstvoeding kun je met vertrouwen genieten van deze bijzondere tijd.